Serbest bölgeler kanunu ile gümrük kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.275)

MUSTAFA ENÖZ (Manisa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 275 sıra sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ile Gümrük Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın 4’üncü maddesi üzerine şahsım adına söz almış bulunmaktayım. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Serbest bölgeler, bir ülkenin siyasi sınırları içinde bulunmakla beraber özellikle gümrük uygulamaları gibi çeşitli dış ticaret kısıtlamalarının dışında bırakılmış alanlar olarak tanımlanmaktadır. Bu alanlarda gümrük ayrıcalıklarının yanı sıra yatırımcılara genellikle çeşitli vergi muafiyetleri tanınmakta, dünya standartlarında iletişim ve haberleşme gibi altyapı imkânı sunulmakta ve ihracata yönelik üretime çeşitli biçimlerde sübvansiyonlar sağlanmaktadır.

Değerli milletvekilleri, Avrupa Birliğinin genişleme sürecinde ekonomik ve sosyal alanlarda birbirinden farklı ülkelerin aynı birlik içerisinde yer alarak aynı ekonomik politikalara uymak zorunda kalması ortaya çeşitli sorunlar çıkarmaktadır. Aday ülkeler ve Birliğe yeni katılan ülkelerin daha önce içinde bulundukları ekonomik koşullara göre uyguladıkları politikalar ve aldıkları önlemler birçok açıdan AB normlarından farklılık göstermektedir.

Değerli milletvekilleri, serbest bölgelerin kuruluş amacına baktığımızda ülkemiz ihracatını artırmak için yatırım ve üretimi artırmak, yabancı sermayenin gelmesini sağlamak, yabancı teknoloji girişini hızlandırmak, ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli bir şekilde temin etmek olarak özetlemek mümkündür. Serbest bölgeler, ülkemiz sınırları içerisinde olmasına rağmen vergi, gümrük ve kambiyo muameleleri yönünden gümrük bölgesi dışında sayılan yerlerdir. Yani vergi, gümrük ve kambiyo mevzuatı kısmen veya tamamen bu bölgelerde uygulanamaz. Bütün bunlar için 3218 sayılı Kanun çok önemli teşvikler vermiştir. Bu bölgelerde faaliyet gösterenler için bu teşvikler son derece önemlidir.

Serbest bölgelerdeki ticaret hacmine baktığımızda bu teşvik ve desteklere rağmen, ülkemizde serbest bölgelerin amacına ulaşamadığını görmekteyiz. 2007 yılı sonu itibarıyla bu bölgelerin toplam ticaret hacmi 24,5 milyar dolar olarak karşımızdadır. Bu ise toplam ihracatın sadece yüzde 22’sini oluşturmaktadır. 2007 yılı ihracatının 107 milyar dolar olduğunu düşündüğümüzde, toplam ihracatımızın yüzde 5’e yakın kısmı serbest bölgelerden yapılan ihracattan meydana gelmektedir.

Değerli milletvekilleri, serbest bölgeye getirilen kimi eşya gümrük idaresine hiç sunulmaksızın serbest bölgeye konulduğundan, bu eşyanın daha bölgeye ilk girişinde kaçakçılık yapılmış olabileceği, serbest bölgelere sokulması yasak eşyanın ya da ithali yasak eşyanın dahi illegal yollarla bölgeye sokulabileceği her zaman mümkün olabilmektedir. Gümrük denetimi olmaksızın serbest bölgeye alınan kaçak eşyalar illegal bir yolla serbest bölge dışına çıkarılarak kaçak olarak ülkeye sokulabilmektedir. Serbest bölge giriş ve çıkışlarının denetlenmesi, kaçakçılığın önlenmesini tam olarak sağlayamamaktadır. Zira ülkemizdeki serbest bölgeler genellikle çok geniş alanlar üzerinde kurulu olup bu geniş alanların kontrol altında tutulmasının güçlüğü yaşanmaktadır. Hâl böyle olunca, sadece giriş-çıkış kapılarındaki denetimle yetinmek, kaçakçılıkla etkin mücadele imkânını ortadan kaldırmaktadır. Bölgede faaliyet gösteren firmaların depolarının denetimi, kaçakçılıkla mücadelede daha etkin bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Konuyla ilgili her türlü tedbirlerin alınması gerektiğini bir kez daha belirtmek isterim.

Değerli milletvekilleri, güneydoğu illerimizde yörenin ekonomik yapısının iyileştirilmesi amacıyla, doğu illerinde sınır ticareti ve açık pazar uygulaması önemli görevler üstlenmiştir ancak gerek donanım eksikliği gerekse yönetim zaafından kaynaklanan sorunlar nedeniyle Kıbrıs, Suriye, İran üzerinden getirilen rakip serbest bölge malları, düşük kıymette fatura veya sahte fatura kullanılarak ya da kaçak yollarla yurda sokulmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Enöz, konuşmanızı tamamlayınız.

MUSTAFA ENÖZ (Devamla)Teşekkür ederim.

Sahte fatura yoluyla veya gümrük muamelesine tabi olmaksızın yapılan kaçakçılıktan ülkemiz ekonomisi olumsuz yönde etkilenmektedir ve bu sorun bugün hâlâ güncelliğini korumaktadır.

Sayın milletvekilleri, dikkatinize sunduğum bu hususlar ülkemiz açısından son derece önemlidir. Yürütmenin bu konularla öncelikle ilgilenmesini diliyor ve yüce heyetinizi saygılarımla selamlıyorum. (MHP sıralarından alkışlar)