Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

MUSTAFA KALAYCI (Konya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Sayın Bakan, kıymetli bürokratlar, sayın basın mensupları; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Bakanım, çalışmalarınızı sunumunuzda özet olarak ifade ettiniz. Başarılı çalışmalarınızdan dolayı size ve çalışma ekibinize teşekkür ediyoruz.

Bir anımı paylaşayım: Konya'da yaptığımız ziyaretlerin birinde yalnız yaşayan yaşlı bir teyzeye bir ihtiyacı olup olmadığını sorduk, dedi ki: "Kuzum kaymakamlıktan, vakıftan hep geliyorlar, her ihtiyacımı karşılıyorlar, banyo bile yaptırıyorlar, evimin tarafını temizliyorlar. Allah razı olsun, Allah devletimize zeval vermesin." Buna benzer birçok hizmetinizle sahada karşılaşıyoruz, hep milletimizin dualarını alıyorsunuz.

Bilindiği üzere ülkemizde nüfus artış hızı belirgin bir şekilde yavaşlamıştır, nüfusumuz yaşlanmaktadır. 2025 yılında 1,42'ye gerileyen toplam doğurganlık hızı son dokuz yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10'un altında kalmaya devam etmektedir. Nüfus artış hızının düşmesini millî beka sorunu olarak gören Milliyetçi Hareket Partisi demografik geleceğimize dair kapsamlı bir perspektif sunan raporlar hazırlamış ve politika önerilerini kamuoyuyla paylaşmıştır. Sayın Bakanım, Bakanlığınızın da bu konuda çalışmaları olduğunu biliyoruz.

Evlenmek ve çocuk sahibi olmak isteyenlerin önündeki ekonomik, mesleki, konut, eğitim, sağlık ve bakım kaynaklı engellerin azaltılması gerekmektedir. Bu konuda Milliyetçi Hareket Partisinin bazı önerileri şu şekildedir: Yeni evlenecek çiftlere uzun vadeli faizsiz evlilik finansmanı ve en az üç yıl kira desteği verilmelidir. Çocuk sayısına göre artacak şekilde düzenli çocuk yardımı, doğal gaz, elektrik ve su faturalarında indirim ve vergi teşvikleri sağlanmalıdır. 3 ve daha fazla çocuklu ailelere gelir vergisi muafiyeti ve ilk araç alımında ÖTV indirimi sağlanmalı, bez ve mama gibi temel ihtiyaçlar üzerindeki vergi yükü azaltılmalı, ulaşım ve kültürel etkinliklerde aile indirimleri uygulanmalıdır. Çocuk bakımı nedeniyle çalışmayan annelerin sigorta primleri devlet tarafından karşılanmalıdır. Çalışan annelere doğumdan önce iki ay, doğumdan sonra altı ay ücretli izin, sonraki altı ayda ise esnek ve uzaktan çalışma imkânları sağlanmalıdır. Babalık izni artırılmalıdır. Belirli büyüklükteki iş yerlerinde kreşler kurulmalı, ilçelerde kreş ve gece bakım hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır. Aile sağlığı merkezlerinde aile danışmanlığı birimleri kurulmalıdır. Ayrıca, uzun vadeli strateji oluşturulması, veri izleme sistemi kurulması, ev sahibi olmayan çiftlere konut desteği, üreme sağlığı konusunda bilgilendirme, kısırlık tedavilerine kamu desteği, eğitim ve aile hayatının birlikte yürütülmesi, eğitimde reform, aile dostu şehir ve bölge planlaması, aile farkındalığı ve medya sorumluluğu gibi konularda da önerilerimiz bulunmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dünya Bankasının Eylül 2026 Küresel Yoksulluk Güncellemesi Raporu'na göre dünya genelinde her 10 kişiden 1'i aşırı yoksulluk içinde yaşamakta, satın alma gücü paritesine göre günde 3 dolardan az bir gelirle geçinmeye çalışmaktadır. Günlük 8,30 dolar dikkate alındığında ise yoksulluk oranı yüzde 46,2 düzeyindedir. Türkiye'de günlük 8,30 dolar yoksulluk sınırına göre yoksulluk oranı 2007'de yüzde 20'nin üzerindeyken 2024'te yüzde 2,5'e gerilemiştir. Dünya Bankası sınıflandırmasına göre Türkiye bu yıl yüksek gelirli ülkeler arasına girecektir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı İnsani Gelişme Endeksi sıralamasında ülkemiz üst üste 5'inci kez çok yüksek insani gelişme kategorisinde yer almıştır. TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre ülkemizde mutlu olduğunu beyan eden 18 ve üzeri yaştaki bireylerin oranı 2025 yılında 3,7 puan artarak yüzde 53,3 olmuştur. Kendi geleceklerinden umutlu olduğunu beyan eden bireylerin oranı 2025 yılında 2,8 puan artarak yüzde 67,1 olmuştur. Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı 2025 yılında 1 puan artarak yüzde 57,1'e çıkmıştır, kirada oturanların oranı ise 2025 yılında 1 puan azalarak yüzde 27'ye inmiştir. Otomobil sahibi olanların oranı 2025 yılında 4,9 puan artışla ilk defa yüzde 50'nin üzerine çıkarak yüzde 54,3 olmuştur. Maddi yetersizlik nedeniyle otomobil sahibi olamayanların oranı ise 2025 yılında 10,4 puan azalarak yüzde 20,2'ye inmiştir.

Her ülkede olduğu gibi ülkemizde de göreli yoksulluk vardır. Ülkemizde göreli yoksulluk oranı 2025 yılında 0,6 puan azalışla yüzde 20,6'ya inmiş, bu yıl yüzde 20,2'ye, 2027 yılında yüzde 19,8'e inmesi öngörülmektedir. Gelir dağılımı göstergesi olan Gini katsayısı 2025 yılında 0,410'a gerilemiş, bu yıl 0,407'ye, 2027 yılında 0,400'e gerilemesi beklenmektedir. En zengin yüzde 20'lik grubun yıllık kullanılabilir gelirden aldığı payın en yoksul yüzde 20'lik grubun aldığı paya oranı 2025 yılında 0,2 puan azalarak 7,5 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu oranın bu yıl 7,4'e, 2027 yılında ise 7,3'e inmesi öngörülmektedir. Son yıllardaki gelişmeler bir iyileşmeyi gösterse de OECD ortalamaları dikkate alındığında daha fazla iyileşme gerektiği açıktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizde sosyal yardım harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı 2025 yılında bir önceki yıla göre 0,17 puan azalarak yüzde 0,84 seviyesinde gerçekleşmiştir. Sosyal yardımlarda dağınıklığın giderilmesi ve etkinliğin artırılması için kamu kurumları, belediyeler ve sivil toplum kuruluşları arasındaki bilgi paylaşımı veya Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi, Aile Bilgi Sistemi ve e-Belediye Sistemi arasındaki entegrasyon güçlendirilmelidir.

Milliyetçi Hareket Partisi olarak bir proje hâline getirdiğimiz asgari refah seviyesinin endeks üzerinden hesaplanması ve belirlenen gelir seviyesine erişene kadar aileleri asgari gelir desteği verilmesi uygulamasının hayata geçirilmesi görüşündeyiz.

Engelli bireylerin haklarını geliştirmek, eşit fırsatlara sahip olmalarını güvence altına almak, onların ekonomik ve sosyal refahını sağlamak devletin görevlerinden biridir. Engellilere yönelik bugüne kadar birçok hizmet uygulamaya konulmuş ve engelli memur sayısında önemli artış sağlanmıştır. Bununla birlikte, engelli ve engelli yakını aylıkları yeterli düzeyde artırılmalıdır. Engelli bireye sahip anne ya da babanın çalışma saatlerinde esneklik sağlanmalıdır. 2025 yılında engelli çalışanların emeklilik şartlarının değiştirilmesi sonucu vergi indirimi esasına dayalı sistem kaldırılmış olup engellilik oranları yerine çalışma gücü kaybı esas alınmaktadır. Engellilik oranlarıyla çalışma gücü kaybı oranları arasında farklılık görülmektedir. Bu nedenle emeklilik başvurusu reddedilen, emekli aylığı kesilen ve sağlık sorunlarına rağmen yeniden çalışmak zorunda kalan engelli vatandaşlarımız bulunmaktadır. Engelli çalışanların haklarının korunmasını, sağlık kurulu raporlarında şeffaflığın sağlanmasını ve yaşanan sorunlara kalıcı çözüm bulunmasını gerekli görüyoruz.

Şehitlerimiz ve gazilerimiz millet olarak varoluşumuzun manevi sırrı ve güvenceleri, milletimizin hayır duayla andığı kahramanlarımızdır. Bugüne kadar gazilerimize ve şehit ailelerine çok önemli haklar ve imkânlar sağlanmıştır. Elbette bu hak ve imkânların onların hizmetleriyle ölçülmesi söz konusu dahi edilemez. Milliyetçi Hareket Partisi olarak şehit aileleri, gaziler ve gazi ailelerine yönelik tüm konuları kapsayacak, hakkaniyeti gözetecek bütüncül bir düzenleme yapılması görüşündeyiz. Bu kapsamda, şehitlerimizin tüm çocuklarına istihdam hakkı, gazilerimize ÖTV'siz araç alma imkânı ve ilave istihdam hakkı verilmesi, ordu ve polis vazife malulleri aylıklarının artırılması ve çalışanların aylıklarının kesilmemesi, gaziler ile şehit ve gazi yakınlarının istihdamında en uygun çalışma koşullarının sağlanması ve yardımcı hizmetlerde çalışanların genel idari hizmetler kadrolarına atanması konularının da dikkate alınmasını gerekli görüyoruz. Ayrıca, şehit aileleriyle ve gazilerimizle ilgili çok sayıdaki dernek, vakıf, sendika, platform gibi kuruluşların mutlaka disiplin altına alınması uygun olacaktır.

Bakanlığınız ve kurumlarımızın 2027 yılı bütçelerinin hayırlı ve bereketli olmasını diliyorum.