İcra ve iflas kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun (ss.225)

ORHAN ERASLAN (Niğde)Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; eski 70, yeni 68 inci madde üzerinde vermiş olduğumuz değişiklik önergesini açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlarım.

Değerli arkadaşlarım, gecenin ilerleyen bu saatinde çok değerli zamanınızı almayacağım; ancak, hata yapmamak için, daha titiz davranmak durumundayız.

Şimdi, konkordato, iyi niyetli, namuslu tüccar, konjonktürel olarak birtakım dalgalanmalar nedeniyle zora düşerse, devletin denetiminde borçlularıyla bir sözleşme yapar, kontrat yapar; anlamı bu. Yani, bununla, devletin denetiminde yaptığı sözleşmeyle, alacaklılarından ya mehil ister, süre ister, vade ister -vade konkordatosu diyoruz- ya da ıskonto konkordatosu dediğimiz biçimde "benden, borcun belli bir oranını almayın" der, ıskonto ister.

Şimdi, tüm dünyadaki uygulamalarda, konkordato, iyi niyetli tüccara tanınır; yani, hileli işlere başvurmamış, namuslu davranmış, her şeyiyle ticaret hayatının gereklerini yerine getirmiş; ama, konjonktür zora düşürmüş. Bunun için, konkordato, namuslulara tanınan bir haktır. Eski, değiştirmeye çalıştığımız maddede de vardı bu.

Burada, benim değişiklik istediğim nokta şu: Borçlunun hesaplarının durumu ve işlerindeki doğruluğunun tetkik edilmesi. Bu, eskiden vardı, bu tasarıda çıkarılmış. Efendim, işlerdeki doğruluktan korkmayalım. Doğru tüccara yardımcı olalım, sahtekâra da yardımcı olmayalım. Hesabını da yargıca götürsün, göstersin "benim hesabım bu, işlerimdeki doğruluğum da malum" desin. Şimdi, işlerinde doğru olmayan, hesabı meçhul olan, hesabı incelenmeyen bir kişiye, devlet gücüyle, alacaklılara: "Alacağının belli bir oranından vazgeç veya buna vade tanı" demek, çok adaletli bir durum değildir; çok hakkaniyete uygun değildir. Üstelik, hesapların durumunu incelememiz ve işlerindeki doğruluğunu aramamız, yasanın ruhuna da uygun düşer, ülkemizin temiz toplum arzularına da uygun düşer.

Bu açıdan, önergemizi desteklemenizi diliyoruz; yani -bu çok önemli bir konu- bu hakkı dürüst tüccarlara tanıyalım diyoruz.

Hepinize saygılar, sevgiler sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)