Adli yargı ilk derece mah. ile bölge adliye mah. kuruluş ve görevleri (s.s.146)ve(146'ya 1inci ek)

TEVFİK ZİYAEDDİN AKBULUT (Tekirdağ)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan tasarı hakkında şahsım adına söz almış bulunuyorum; hepinizi sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Efendim, bugün, Türkiye'deki yargılama sisteminde çok önemli bir aşama olacak, yargıda çok önemli bir rahatlığı ve hızlı adaleti getirecek bir tasarıyla karşınıza, hükümet, çıkmış bulunuyor. Sayın Bakan "ben, bu tasarıyı reform olarak değerlendirmek istemiyorum" dedi; ama, ben diyorum ki, Sayın Bakanım, siz, bunu bir reform olarak değerlendirin, bu kadar mutevazı olmayın.

Sayın Bakanım, bu tasarıyla neler getirildiğini ayrıntılı olarak bahsettiler. Ben, tekrarlardan kaçınarak, bir idareci gözüyle, halkın içerisinden gelen bir devlet yöneticisi gözüyle bu tasarıyı değerlendirmek istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, AK Parti Hükümeti, sessiz sakin, halkın yararına olan, her gün, vatandaşımızın bir kesimini rahatlatacak önemli tasarılarla karşımıza geliyor. Dün, burada, gece geç saatlerde, devlet memurlarını, emeklilerini, dul ve yetimlerini rahatlatacak, hastane kapılarında, hastane kuyruklarında saatlerce beklemeyi önleyecek çok önemli bir tasarıyı görüştük ve kanunlaştırdık. Özel kurumlarda, âdeta, istediği her sağlık kuruluşunda -devlet ve özel kurumlarda- halkımızın, devlet memurlarının ve emeklilerinin tedavî olabilmesinin yolunu açtık; bu, tedavi hizmetlerinde, sağlık hizmetlerinde çok önemli bir gelişmedir.

Bugün de, hepimizin şikâyet ettiği, adlî yargının açılış günlerinde, Sayın Yargıtay Başkanının, saatlerce, Türkiye'deki yargı sisteminin ağır işlediği, Yargıtayın yükünün çok ağır olduğu, milyonlarca davanın görüşülmekte olduğu, bu nedenle, hızlı işleyen bir yargılama sürecine geçilmesi gerektiği yolunda sızlanmalarını hep duyarız. İşte, şimdi, bu tasarıyla, gerçekten bu yönde, Türkiye'de tıkanmış olan Yargıtayın önünü açacak, yargının önünü açacak önemli bir tasarıyla karşınızda bulunuyoruz.

Bugün, hemen hemen bütün ülkelerde, Yargıtayın karşılığı olan yüksek mahkemeler, birer içtihat mahkemesi görevini yapmakta, ilk derece mahkemelerince verilen kararların olaylara, kanuna ve usule uygunluğunu denetlemekte; yani, istinaf, kanun yoluyla incelemesini yapmakla görevli ikinci derece mahkemeler bulunmaktadır. Yargıtay ise, ilk derece mahkemeleriyle kendi arasında süzgeç görevini yapacak bir ara mahkeme bulunmadığı için, her iki görev, yani, hem içtihat yaratmak hem de istinafı yürütmek durumunda kalmaktadır. Yargıtayın kendisinden beklenen içtihat mahkemesi olma niteliğini kaybetmesi, iş yükünün çok artmış olması nedeniyle zorlaşmıştır. Yargıtayın içtihat mahkemesi olma niteliğini koruması, yargılamanın güvenli ve hızla sonuçlandırılması bakımından, istinaf, kanun yoluyla incelemesini yapmak üzere bölge adliye mahkemelerinin kurulmasının bir ihtiyaç haline geldiği, artık, herkes tarafından kabul edilmektedir.

Mahkemelerin verimli, etkili, süratli ve güvenli çalışmalarını sağlamak ve denetim yargılamasını güçlendirmek üzere, eskiyen ve yetersiz hükümler taşıyan 469 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırarak, bunun yerine, adlî yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemelerinin kuruluşunu, görevlerini ve yetkilerini düzenlemek amacıyla getirilen bu tasarı fevkalade önem arz etmektedir.

Sayın milletvekilleri, benden önce değerli konuşmacılar bahsettiler; bugün, Yargıtayın ilgili dairelerinin her birinin onbinlerce davaya bakmak zorunda olduğunu, yılda toplam yarım milyonun üzerinde davayla âdeta Yargıtayımızın tıkandığını söylediler. Dolayısıyla, işte bu tasarı, bu konuları dikkate alarak, yargının bu konudaki sıkıntılarını aşmak üzere, en azından, Yargıtayın iş yükünü yüzde 70 oranında azaltacak bir uygulamayı getirmektedir. Hepimizin şikâyet ettiği, zamanında dağıtılmayan adalet adalet değildir, geciken adalet adalet değildir. Adalet mülkün temelidir; ama, adalet mülkün temeli nasıl olacaktır, vatandaşımız, en kısa zamanda, zaman geçmeden, makul bir zamanda hakkını nasıl arayacaktır, alacaktır?.. Dolayısıyla, adaletin tevzi edilmesinin, süratli olmasıyla, devletin büyüklüğü, devletin halkına hizmet sunmasıyla doğru orantılı olması mantığından hareketle, bu tasarı, bu alanda çok önemli bir reformdur, çok önemli yenilikler getirmektedir. Bazı sayın konuşmacıların, ısrarla, bu tasarıya, bu yeniliğe karşı çıkmasına, gerçekten, bir anlam veremiyorum.

Değerli arkadaşlarım, bölge adliye mahkemeleri, okuduğumuz, gördüğümüz kadarıyla, bütün Avrupa ülkelerinde var, bütün çağdaş ülkelerde var ve bu, Yargıtayın gerçek fonksiyonunu ifa etmesi açısından, her ülkede, bu tür mahkemeler görev yapıyor ve kararlar, ilgili bölgesinde, ilgili coğrafî bölgede alınarak, süratle sonuçlandırılıyor.

Değerli arkadaşlarım, bir değerli konuşmacı, sadece 8 yerde bu bölge idare mahkemelerinin kurulacağından bahsetti. Sayın Bakan, gerçi, bu konuda gerekli cevabı verdiler; ama, ben de, bir kez daha, bu konu üzerinde durmak isterim. Kanunun ilgili maddesinde, 8 yerde değil, Yüksek Hâkimler ve Savcılar Kurulunun takdirine göre, iş yüküne göre, ihtiyaç duyulan her yerde bu mahkemelerin kurulacağı esasa bağlanmıştır; dolayısıyla, yüksek yargı, nerede tıkanma varsa, orasını açmak durumunda hareket edecektir.

Kesinlikle, çok önemli ölçüde ve hızlı yargı sistemine geçiş olarak değerlendireceğimiz bu yasa konusunda ortaya konulan tereddütlere ve endişelere hiçbir mahal vermek istemiyorum; çünkü, her halükârda, bu, vatandaşımızın, dava sahiplerinin yararı ve hızlı adaletin Türkiye'de gelişmesi açısından çok büyük yararlar getirecektir.

Değerli arkadaşlarım, bu konuda, bizim partimiz AK Partinin, gerek seçim beyannamesinde gerek hükümet programında gerek acil eylem planında ve gerekse seçim meydanlarında, Türkiye'deki adlî yargının önünün açılması, hızlı adaletin tevzii yolunda ve aylarca, yıllarca Yargıtayda bekleyen davaların bir an önce çözüme kavuşturulması konusunda verdiğimiz sözler var. İşte, o sözlerden, yine, çok önemli birini bu tasarıyla yerine getirmiş oluyoruz.

Ben, bu tasarıyı hazırlayarak, adlî yargıyla ilgili çok önemli bir çalışmayı -halkımızın yararına, dava sahiplerinin yararına ve adaletin tevzii yolunda çok önemli bir çalışmayı- huzurlarımıza getiren hükümetimizi tebrik ediyorum. Bu konuda emeği geçen Sayın Adalet Bakanımızı tebrik ediyorum.

Bu tasarının halkımıza, ülkemize, milletimize hayırlı olmasını diliyor, hepinize sevgiler, saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)