Mürettebatın gemide barındırılmasına ilişkin (s.s. 166)

AK PARTİ GRUBU ADINA VELİ KAYA (Kilis)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 166 sıra sayılı kanun tasarısının tümü üzerinde, AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Görüştüğümüz bu kanun tasarısıyla, Mürettebatın Gemide Barınmasına İlişkin Sözleşmenin onaylanması uygun bulunmaktadır. Söz konusu sözleşme, ILO'nun (Uluslararası Çalışma Örgütü) 92 sayılı Sözleşmesidir. Bu sözleşme, bundan tam 54 sene önce, Cenevre'deki ILO Genel Konferansında kabul edilmiştir.

Sayın milletvekilleri, Uluslararası Çalışma Örgütü, tüm istihdam alanlarında olduğu gibi, denizcilik sektöründeki çalışma şartlarını da, insan onuruna yaraşır, olması gereken evrensel kurallar olarak oluşturmayı, geliştirmeyi, yerleştirmeyi ve uygulanmasını gözetmeyi amaçlamaktadır.

Bunu yaparken, ILO'nun, önümüzdeki sözleşmede olduğu gibi, dünya ülkeleri arasındaki gelişmişlik farklarını, işgücü piyasasındaki özgün şartları, münhasır özellikleri dikkate alarak, asgarî, olmazsa olmaz gereklilikleri öngördüğünü görüyoruz.

Sözleşme, mekanik olarak hareket eden kamu veya özel mülkiyetteki ticarî amaçlı yük veya yolcu taşımacılığında kullanılan kayıtlı her türlü gemiye uygulanacaktır. Sözleşme kapsamı dışında kalan gemiler ise, 500 tonilatodan küçük gemiler, yelkenle hareket eden ve bir ek makine donanımına sahip gemiler, balina ve diğer balık avcılığında veya benzeri işlerde kullanılan gemiler ile bunların römorklarıdır. 200-500 tonilatoluk gemilerde ve balina avcılığı veya benzeri işlerde kullanılan olağan açık deniz gemilerinde çalışan kişilerin barınma yerleri için uygulanabileceği de öngörülmektedir.

Değerli milletvekilleri, sözleşmede, uygulama bakımından, gemi, tonilato, yolcu gemisi, zabit, ast zabit, mürettebatın barınacağı yer, yeniden kayıt gibi terimlerin tanımları yapılmakta ve sözleşmede, mürettebatın barınacakları yerlerin konumu, yapılması ve kontrolü, mobilya ve eklentilerinin tanzimi, havalandırma, aydınlatma ve ısıtma araçları ve düzenleri ile banyo-tuvalet düzeni için belirli plan ve ölçekler yapılmasına dair hükümler getirilmektedir.

Sözleşmede, mürettebat için öngörülen uyuma, yemek ve eğlence odalarının düzeni, havalandırma, aydınlatma ve yalıtımın sağlanması, ısıtma sisteminin rahat çalışması için hava şartlarına göre ayarlanabilir nitelikte olması, sistemin yangın, tehlike ve rahatsızlığa yol açmayacak şekilde kurulması, aydınlatma araçları ile uyuma, yemek ve eğlence odalarının yeterli düzeyde ışık alacak şekilde aydınlatılması, acil durumlar için ek bir aydınlatma sistemi bulundurulması hüküm altına alınmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ayrıca, sözleşmede, geminin tonajına bağlı olarak belirlenen tek odaların ya da yatakhanelerin sözleşmede belirlenen boyutlarda olması, ranzaların boyutları ve yerleşik düzenleri, yemek odalarında gerekli masa, sandalye ve tefrişatın sağlanması, banyo ve duşluk sayısının belirlenmesi, 15'ten fazla mürettebatı bulunan ve üç günden fazla bir süre için sefere çıkan gemilerde ayrıca bir hasta bakım odası kurulması, burada gerekli tıbbî malzeme ve ilaçların bulundurulması konularında hükümler getirilmiştir.

Görüldüğü gibi, sözleşme, tüm ayrıntılarıyla gemi personelinin barınma şartlarını düzenlemiştir.

Bu yapılırken, lüks sayılabilecek, gemi sahiplerine veya işletmecilerine aşırı maliyet getirecek düzenlemelere yer verilmemiştir.

Günlerce, bazen haftalarca evinden, ailesinden uzakta, deniz üzerindeki bir gemide çalışmanın ötesinde yaşamak durumunda olan gemi personelinin barınma şartlarında elbette düzeltilmesi gereken hususlar olacaktır.

Böylece, gemi çalışanlarının ruh sağlığı, beden sağlığı korunmuş, gemilerde çalışma barışı sağlanmış olacaktır.

Başta Deniz İş Kanunu olmak üzere, gemi adamları, gemi personeliyle ilgili ulusal yasalar, yönetmelikler, uygulamalar karşılaştırılarak yapılan değerlendirme sonucunda, Mürettebatın Gemide Barınmasına İlişkin 92 Sayılı Sözleşmenin ülkemiz tarafından uygulanması da fevkalade olumludur.

Bu vesileyle, bu sözleşmenin, gerek gemi adamlarımıza gerekse gemi sahiplerine hayırlı, uğurlu olmasını diliyor, Yüce Meclisinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)