Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

YASİN ÖZTÜRK (Denizli)Sayın Başkanım, Sayın Bakanım, değerli Komisyon üyeleri; Gençlik ve Spor Bakanlığının bütçesini yalnızca bir harcama cetveli olarak değil gençlerin geleceğe ne kadar umutla baktığının, sporun toplumun her kesimine ne ölçüde ulaştığının göstergesi olarak değerlendirmek gerekir. Önümüzdeki teklifin büyüklüğü dikkat çekicidir ancak gençlerin hayatında karşılığı olmayan bir bütçe ne kadar büyük görünürse görünsün işlevini yerine getirmiş sayılmaz. Bakanlığın 2026 yılı başlangıç ödeneği 300 milyar civarındaydı, 2027 için teklif edilen tutar 400 milyara yakın; yaklaşık yüzde 33'lük bu artışın hangi somut sonuçlara dönüşeceği açıklanmaya muhtaçtır çünkü gençler bugün barınma ve geçim kaygısıyla eğitimini sürdürmeye, iş bulmaya ve kendi hayatını kurmaya çalışıyor. Bütçe artarken bu kaygılar azalıyor mu? Bakanlığın asıl meselesi budur ve bu olmalıdır. Teklifin yaklaşık 320 milyar lirası yükseköğretim programına ayrılıyor, bu kaynak içinde burs ve kredi destekleri ile yurt hizmetlerinin önemli bir yeri var. Elbette öğrenciyi desteklemek Bakanlığın temel görevlerindendir fakat destek, öğrencinin yalnızca bugününü kurtarmaya değil, eğitimini tamamlayabilmesine, nitelikli barınmasına ve geleceğe borç yükü altında başlamamasına imkân vermelidir. Bursun kapsamı ve miktarı, yurt kapasitesi, yemek ve barınma koşulları birlikte ele alınmalıdır. Öğrenci ay sonunu getirmek için çalışmak zorundayken dersinden kopuyorsa burada başarıdan söz edilemez. Gençlik programına ayrılan yaklaşık 17,6 milyar lira; gençlerin sosyal, kültürel ve kişisel gelişiminde ayrılacak kaynağın ne ölçüde yeterli olduğunun sorusunu doğuruyor. Bakanlığın kendi hedefleri, gençlik merkezlerinin etkinliklerine ve katılımcılarına ilişkin ölçülebilir göstergeleri içeriyor. Bu merkezler, gençlerin gerçekten uğradığı, fikir ürettiği, sanatla ve bilimle buluştuğu güvenli alanlara dönüşmelidir. Gençleri yalnızca etkinlik sayısıyla değil bu hizmetlerden kimlerin yararlanabildiği ve hayatlarında neyin değiştiğiyle değerlendirmek gerekir. Kırsaldaki imkânı kısıtlı ailelerdeki gençler ve engelli gençler için erişilebilir hizmet sağlanmalıdır.

Sporun geliştirilmesi ve desteklenmesi için yaklaşık 56 milyar lira öngörülüyor. Bu kaynak yalnızca büyük tesislerin yapılmasına değil mevcut tesislerin bakımına, mahallelerde ve ilçelerde spor imkânlarının yaygınlaşmasını, amatör kulüplerin ayakta kalmasına ve sporcuların yetişmesine hizmet etmelidir. Bakanlığın hedeflerinde tesislerden yararlanan kişi sayısı ve spor kulüplerine verilen destekler yer alıyor. Şimdi soruyoruz: Kız çocukları, engelli gençler ve dar gelirli ailelerin çocukları spor alanlarına eşit biçimde ulaşabilecek mi? Başarı yalnızca madalya sayısıyla ölçülmez, spora katılan çocukların ve gençlerin sayısı da belirleyicidir. Bakanlık gençlik hizmetlerini planlamak, yurtları güvenli ve nitelikli işletmek, sporu tabana yaymak ve kamu kaynağının hesabını vermekle yükümlüdür. Bunun için yerel yönetimler, üniversiteler, kulüpler ve sivil toplumla düzenli iş birliği kurulmalı, ödenek ile gerçekleşen hizmet arasındaki fark kamuoyuna açıkça gösterilmelidir. Hedefler ölçülebilir sonuçlarla ve bölgesel dağılımla birlikte izlenmelidir. Raporun performans bölümünde gençlik merkezlerinde yapılan proje, etkinlik ve katılımcı sayılarına yer veriliyor. Bir etkinliğe kaç kişinin katıldığını bilmek, o etkinliğin gençlerin becerisine, istihdamına ve sosyal hayata katılımına ne kattığını göstermez. Bakanlık, gençlerin bu hizmetlere erişimdeki gelir durumu, yaşanılan yer ve engellilik durumuna göre oluşan farkları da açıklamalıdır. Aynı yaklaşım, spor yatırımları için de geçerlidir. Tesisin açılmış olması, tesisin etkin kullanıldığını ve gençlerin düzenli spor yapabildiğini kanıtlamaz. Kullanım, bakım, erişilebilirlik ve bölgesel ihtiyaçlar birlikte izlenmelidir. İller arasındaki imkân farkları görünür kılınmadan ülke çapında fırsat eşitliği sağlandığı da söylenemez. Aksi hâlde bütçe yapılan işi anlatır, gençlerin hayatında değişen bir şeyi anlatmaz. Komisyonun önüne konulan hedefler bu yönden daha anlamlı ve denetlenebilir olmalıdır. Bakanlık yıl sonunda yalnızca ne kadar harcadığını değil, hangi gencin hangi hizmete ulaştığını, bağımlılıkla mücadeleden ve sanal bahis sarmalından gençlerimizi ne kadar uzaklaştırdığını ve bu hizmetin ne sonuç verdiğini de ortaya koymalıdır. Biz İYİ Parti olarak gençlerin borçla, umutsuzlukla ve fırsat eşitsizliğiyle baş başa bırakılmasını kabul etmiyoruz. Bu bütçenin başarısını harcanan para değil, öğrencinin insanca barınabilmesi, gencin iş ve üretim hayatına katılması, her çocuğun spor yapabilmesi belirleyecektir. Gençlere slogan değil adil fırsat, sporculara övgü değil sürdürülebilir destek, öğrencilere belirsizlik değil güvence sunulmalıdır. Bakanlıktan beklentimiz, bu büyük bütçeyi gençlerin hayatında ölçülebilir ve kalıcı iyileştirmeye dönüştürmesidir diyor, sizleri saygıyla selamlıyorum.