Engelli bireylerin istihdam oranının artırılmasına ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan Kaynak göster
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (İYİ Parti), 23 Haziran 2023 tarihinde 7/1036 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 7 Ağustos 2023).
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (İYİ Parti, İstanbul). “Engelli bireylerin istihdam oranının artırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1036, 23 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1036-engelli-bireylerin-istihdam-oraninin-artirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/591ca97d-8d59-49fe-b19d-01891bbbe508
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 45 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Engelli bireylerin tüm bireylerle aynı hak ve özgürlüklere sahip olması, bu hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmaları için alınması gereken tüm önlemler Devletin yükümlülüklerindendir. Ülkemizde mevcut hukuki düzenlemeler ile engelli bireylerin istihdam edilmeleri hususunda kamu ve özel sektör işverenlerine çeşitli yükümlülükler ve yaptırımlar getirilmiş olsa da engelli bireyler istihdam konusunda hala ciddi sıkıntılar yaşamaktadır.
Engelli bireylerin istihdamına ilişkin güncel veri bulunmaması nedeniyle bazı Bakanlıklar eski verileri kullanmakta, bu nedenle somut çalışmalar yürütülmesini sağlayacak verilere ulaşılamamakta, somut veriler olmadan üretilen politikalar ise yetersiz kalmaktadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından Nisan ayında yayınlanan Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni?nde Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2011 yılında gerçekleştirilen Nüfus ve Konut Araştırması sonuçları kullanılmıştır. Bu araştırmaya göre en az | engeli olan nüfusun işgücüne katılma oranı erkeklerde 9635,4 , kadınlarda "012,5 , toplamda ise "22,1'dir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Engelli istihdamının artırılması ve engelli kotasının doldurulması adına Bakanlığınızca yürütülen çalışma var mıdır?
Engelli istihdam eden işverenlere yönelik teşvikleriniz var mıdır? Varsa bu teşvikler nelerdir?
Engelli bireylerin işe ve istihdama erişiminin önündeki büyük bir engel olan "erişilebilirlik" hususunda Bakanlığınızca yapılan çalışmalar nelerdir?
Engelli bireylere yönelik uygulanan mobbing ve ayrımcılık ile ilgili işyerlerine ve işverenlere yönelik yaptırımlarınız nelerdir? Bu konuyla ilgili Bakanlığınızca tutulan veri mevcut mudur?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, 4. Kat, Oda No: F426, Kızılay/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 10.07.2023 tarihli ve 1244886 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın A. Sibel YANIKÖMEROĞLU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/1036 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte
Prof. Dr. VedafIŞIKHAN sunulmaktadır.
Bakan Ek: Cevap Metni (1 sayfa) Emek Mahallesi Naci AYVALIOĞLU Cad. No:13 Ayrıntılı bilgi için irtibat: Sevgi GÜRLER İstanbul Milletvekili Sayın A. Sibel YANIKÖMEROĞLU'na Ait 7/1036 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Türkiye'de engellilerin işçi olarak istihdamı, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) aracılığı ile sağlamaktadırlar. İstihdamı zorunlu engelli işçi kontenjanlarının takip ve denetimi aylık olarak Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri tarafından yapılmakta; engelli işçi çalıştırma yükümlülüğüne uymayan Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli işçi ve çalıştırmadığı her ay için 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanmaktadır. Tahsil edilen bu idari para cezaları, kendi işlerini kurmasına, engellilerin mesleki eğitim ve rehabilitasyonları, işe ve işyerine uyum projeleri, destek teknolojileri ve korumalı işyerleri ile diğer projeler aracılığı ile istihdamlarına yardımcı olmak amacıyla destek verilmesi amacıyla kullanılmaktadır.
Ayrıca; İŞKUR tarafından aktif işgücü piyasası programları kapsamında mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları düzenlenerek engelli vatandaşlarımızın işgücüne katılımı artırılmakta; engelli bireylerin istihdama kazandırılmasına yönelik Destekli İstihdam Modeli (Engelli İş Koçluğu) hizmeti sunulmaktadır. Türkiye İş Kurumunun (İŞKUR) internet sayfasında (www.iskur.gov.tr) görme engelli bireyler için erişilebilirlik desteği bulunmaktadır.
Bununla birlikte; işgücü piyasasının yapısal sorunlarını çözmek, orta ve uzun vadede büyümenin istihdama katkısını artırmak amacıyla çalışma hayatının tüm paydaşlarının katkılarıyla hazırlanan, Ulusal İstihdam Stratejisinin (2014-2023) dört temel politika ekseninden biri olan " Özel Politika Gerektiren Grupların İstihdamının Artırılması " politikası dönemsel eylem planları aracılığıyla hayata geçirilmektedir.
Bakanlığımızca uygulanan Ulusal Genç İstihdam Stratejisi (2021-2023) ve Eylem Planıyla da gençlerimizin istihdamının önündeki engellerin ortadan kaldırılması ile mevcut ve gelecekteki işgücü piyasasına katılmaları için bilgi ve becerilerini geliştirmeleri amaçlanmakta; engelli bireyler de dahil olmak üzere eğitimde ve istihdamda yer almayan tüm gençlerimizin istihdamının artırılması yönelik tedbirleri içermektedir.
Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine, kayıtlı sigortalı, kadın, genç ve engelli gibi dezavantajlı grupların istihdamının arttırılması, bölgesel, büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesini teminen çeşitli Kanunlarda yer alan toplamda on yedi farklı sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerden yararlanabilme imkanı sağlanmıştır.
Özel sektör işverenlerinin engelli teşvikinden yararlanabilmeleri için aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresinde Kuruma vermeleri ve primlerini ödemeleri gerekmekte; gerekli şartları sağlamaları halinde engelli sigortalıdan dolayı engelli teşviki dışında diğer teşviklerden de yararlanabilmektedir.
İş mevzuatında mobbinge (psikolojik taciz) yönelik doğrudan bir düzenleme bulunmamakta; 4857 sayılı Kanunun 5'inci maddesinde belirtilen hükme aykırılığın tespit edilmesi halinde idari yaptırım uygulanması istenilmektedir.
Bu kapsamda 2022 yılı içinde ayrımcılık/mobbing başvurusu hakkında yapılan teftişlerde 4857 sayılı Kanunun 5'inci maddesine muhalefet eden işyerlerine idari para cezası uygulanması istenilmiştir.
Ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda belirtilen suçlar kapsamında olduğunun anlaşılması halinde konu ile ilgili Cumhuriyet savcılıklarına yazılı suç duyurusunda bulunulabilmektedir.