Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan çiğ süt satış fiyatına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 31 Ocak 2025 tarihinde 7/23090 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 17 Nisan 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan çiğ süt satış fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23090, 31 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23090-ulusal-sut-konseyi-tarafindan-aciklanan-cig-sut-satis-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b6c75e2-ddbd-4907-9616-0194cae891f5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 69 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olara cevaplandırılmasını arz ederim.
31/01/2025
Ulusal Süt Konseyi (USK), 1 Ocak 2025 itibarıyla çiğ süt referans fiyatını litre başına 17 lira 15 kuruş olarak belirlemiştir. Ancak, piyasada birçok alıcının bu referans fiyatın altında alım yaptığı ve üreticilerin maliyetlerini karşılamakta zorlandığı belirtilmektedir. Ayrıca, çiğ süt alım satımında üretici ve alıcı arasında yapılan sözleşmelerin USK'nın belirlediği referans fiyatın altında olmaması gerektiği ifade edilmesine rağmen, uygulamada bu sözleşmelere uyulmadığı ve üreticilerin mağdur olduğu gözlemlenmektedir.
Bu bilgilendirme ışığında:
I-USK tarafından belirlenen çiğ süt referans fiyatının altında alım yapan alıcılara yönelik Bakanlığınızca herhangi bir denetim veya yaptırım uygulanmakta mıdır?
SORULAR
Çiğ süt alım satımında üretici ve alıcı arasında yapılan sözleşmelerin USK'nın belirlediği referans fiyatın altında olmaması gerektiği belirtilmesine rağmen, uygulamada bu sözleşmelere uyulmaması durumunda Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir?
Üreticilerin maliyetlerini karşılamakta zorlandığı ve referans fiyatın altında süt satmak zorunda kaldığı dikkate alındığında, çiğ süt destekleme primlerinin artırılması yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?
Çiğ süt alım satımında yapılan sözleşmelerin şeffaflığı ve tarafların haklarının korunması için Bakanlığınızca yürütülen veya planlanan bir denetim mekanizması var mıdır?
USK'nın belirlediği referans fiyatın üreticilerin maliyetlerini karşılamadığı durünilarda, üreticilerin zarar etmesini önlemek amacıyla Bakanlığınızca ek destekleme veya müdahale alımları gibi politikalar uygulanmakta mıdır?
Çiğ süt piyasasında üretici ve alıcı arasındaki sözleşmelerin USK'nın belirlediği referans fiyatın altında olmaması gerektiği belirtilmesine rağmen, bu sözleşmelere uyulmaması durumunda üreticilerin haklarını korumak için Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir?
Çiğ süt piyasasında üretici ve alıcı arasındaki sözleşmelerin USK'nın belirlediği referans fiyatım altında olmaması gerektiği belirtilmesine rağmen, bu sözleşmelere uyulmaması durumunda üreticilerin haklarını korumak için Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir?
E-mail : mustafa.bilici(0tbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Çiğ sütün tavsiye fiyatı Ulusal Süt Konseyince (USK) belirlenmekte ve ilan edilmektedir. Konseyin yapısında üretici, sanayici ve Sivil Toplum Kuruluşları (STK) temsilcileri yer almaktadır.
Bu kapsamda Ulusal Süt Konseyi tarafından 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere "03,6 yağ ve 903,2 protein içeriğine sahip çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatının (çiğ süt desteği hariç) 17,15 TL/ olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Soğutma, nakliye ve diğer cari giderler üretici tarafından karşılandığı takdirde bu giderler üreticiye ilave olarak ödenecektir. Baz alınan yağ ve protein oranlarındaki her bir dizyem (0,1'lik değişim) için * 25 kuruş fark uygulanacaktır.
USK tarafından alınan karar tavsiye niteliğinde olup, serbest piyasa şartlarında sütün yağı, proteini kuru maddesi ve diğer kalite kriterlerine göre litresi 17,15 TL üzerinde de fiyatlanabilmektedir. Bu bağlamda üreticilerimizin haklarının korunması ve piyasa koşullarından etkilenmemeleri amacıyla 15.9.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Bu yönetmelik ile sanayiye arz edilen çiğ sütün alım ve satımının sözleşmeli usulde yapılması, üretici/üretici örgütü ve alıcı arasında uyulması gereken kuralların belirlenmesi, üretim ve pazarlamada sürdürülebilirliğin sağlanması, arz talep dengesinin oluşturulması sağlanmaktadır. Söz konusu yönetmelik kapsamında çiğ sütün alım ve satımında karşılıklı üretim sözleşmesi düzenlenerek süt fiyatını belirleme imkânı bulunmaktadır.
Bakanlığımızca sürdürülebilirliğin devamı için 2024 yılı Ocak-Eylül dönemlerinde litresi 0,50 TL olarak belirlenen çiğ süt destekleme primi birim fiyatı 90100 artış ile 2024 yılı Ekim, Kasım ve Aralık ayları için litresi I TL*ye çıkarılmıştır.
Et ve Süt Kurumu, çiğ süt fiyatlarının Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen tavsiye fiyatın altına inmesini engellemek ve sektörde oluşan arz fazlası sütü değerlendirmek amacıyla çiğ süt regülasyonu yapmaktadır.
Bu kapsamında 2024 yılında 55.250 ton çiğ sütten 4.543 ton yağsız süt tozu, 2025 yılı Ocak ayında ise 34.985 ton çiğ sütten 2.905 ton yağsız süt tozu üretilmiş olup, piyasa ihtiyaçları ve üreticilerin desteklenmesi doğrultusunda çiğ süt regülasyon faaliyetlerine devam edilmektedir.
2016-2024 yılları arasında regülasyon faaliyetleri kapsamında süt üreticilerine 1,5 milyar TL ödeme yapılmıştır.
Ayrıca çiğ süt desteğinde 2025 yılında uygulanmaya başlanan yeni destekleme modeli ile çiğ süt desteğinde temel desteklerin yanında; yönlendirici ve verimlilik odaklı başlıklar altında kaliteli çiğ süt üretiminin artırılması, spekülatif piyasa hareketliliğinin önlenmesi, hayvancılık işletmelerinin gençleştirilmesi, kadınların üretimde aktif rol oynaması belirlenen üretim bölgelerinde üretim planlamasının teşvik edilmesi amacıyla, kadın üreticilerimize/genç üreticilerimize kalite kriterlerini sağlayan üreticilerimize ve özellikle ari işletmelerden elde edilen çiğ süte ilave destek primi ödenecektir.
Çiğ süt desteği almak için düzenlenen TİP sözleşmelerde belirlenecek fiyat, Ulusal Süt Konseyinin tavsiye fiyatı olan 17,15 TİL/t altında olamayacaktır. Bu fiyatın altında yapılan sözleşmeleri imzalayan üreticilerimiz çiğ süt desteğinden yararlanamayacaktır.
32310 sayılı Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında tarımsal TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı üretim sözleşmesinden doğan hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesine ilişkin dava şartı olarak arabuluculuk süreci 01.09.2023 tarihli ve 32296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Doğan Hukuk Uyuşmazlıklarına İlişkin Arabuluculuk Yönetmeliği" hükümlerine göre yürütmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan