Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen çiğ süt fiyatına ilişkin
Kaynak göster
Türker Ateş (CHP), 25 Mart 2026 tarihinde 7/42433 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 2 Haziran 2026).
Türker Ateş (CHP, Bolu). “Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen çiğ süt fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42433, 25 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42433-ulusal-sut-konseyi-tarafindan-belirlenen-cig-sut-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66be2b44-86bf-4b80-b830-019d29fb1cf9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 69 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından paylaşılan Şubat 2026 verileri, çiğ süt üreticilerinin ekonomik olarak ciddi bir dar boğaza girdiğini açıkça ortaya koymaktadır. Ocak ayında 20,04 TL olan üretim maliyeti, Şubat ayında 20,45 TL'ye yükselmiştir. Buna karşın tavsiye satış fiyatının 22,22 TL seviyesinde sabit kalması, üreticinin kâr marjını neredeyse tamamen bitirmiştir. Yem, enerji ve işçilik giderlerindeki önlenemeyen artışlar karşısında süt fiyatlarının sabit tutulması, üreticiyi "zararına üretim" noktasına getirmiştir. Bu sürdürülemez tablo, anaç hayvanların kesime gönderilmesine ve hayvancılık sektörünün telafisi güç bir yıkıma uğramasına neden olma riski taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ulusal Süt Konseyi verilerine göre üretim maliyetleri sadece bir ayda 41 kuruş artmışken, tavsiye satış fiyatının güncellenmemesinin gerekçesi nedir?
Artan yem, enerji ve işçilik maliyetleri karşısında ezilen süt üreticisine yönelik Mart ve Nisan ayları için planlanan ek bir destekleme paketi bulunmakta mıdır?
Üretim maliyetleri ile satış fiyatı arasındaki farkın bu denli daralması nedeniyle süt ineklerinin kesime gönderilmesini engellemek adına Bakanlığınızca alınan acil önlemler nelerdir?
Süt üreticisinin üretimden kopması durumunda ortaya çıkacak gıda güvenliği riskine karşı Bakanlığınızın orta ve uzun vadeli stratejisi nedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Çiğ sütün tavsiye fiyatı Ulusal Süt Konseyince belirlenmekte ve ilan edilmektedir. Konseyin yapısında üretici, sanayici ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri yer almaktadır.
19-21 Ocak 2024 tarihinde Ulusal Süt Çalıştayı düzenlenmiş olup çalıştayda alınan karar gereği Ulusal Süt Konseyince 3 aylık periyotlar halinde tavsiye fiyatı belirlenmektedir.
Bu kapsamda Ulusal Süt Konseyi tarafından 30.04.2026 tarihinde yapılan yönetim kurulu toplantısında; 01.05.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 943,6 yağ ve "03.2 protein içeriğine sahip çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatının üreticinin eline litre başına net geçecek şekilde (çiğ süt desteği hariç) 24,30 TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Soğutma, nakliye ve diğer cari giderler üretici tarafından karşılandığı takdirde bu giderler üreticiye ilave olarak ödenecektir. Baz alınan yağ ve protein oranlarındaki her bir dizyem (0,1'lik değişim) için £ 36 kuruş fark uygulanacaktır.
Ulusal Süt Konseyi tarafından alınan karar tavsiye niteliğinde olup serbest piyasa şartlarında sütün yağı, proteini, kuru maddesi ve diğer kalite kriterlerine göre litresi 24,30 TL üzerinde de fiyatlanabilmektedir. Bu bağlamda üreticilerimizin haklarının korunması ve piyasa koşullarından etkilenmemeleri amacıyla 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Bu yönetmelik ile sanayiye arz edilen çiğ sütün alım ve satımının sözleşmeli usulde yapılması, üretici/üretici örgütü ve alıcı arasında uyulması gereken kuralların belirlenmesi, üretim ve pazarlamada sürdürülebilirliğin sağlanması, arz talep dengesinin oluşturulması sağlanmaktadır. Söz konusu yönetmelik kapsamında çiğ sütün alım ve satımında karşılıklı üretim sözleşmesi düzenlenerek süt fiyatını belirleme imkânı bulunmaktadır.
Et ve Süt Kurumu, çiğ süt fiyatlarının Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen tavsiye fiyatın altına inmesini engellemek ve sektörde oluşan arz fazlası sütü değerlendirmek amacıyla 2016 yılından itibaren çiğ süt regülasyonu yapmaktadır.
2016-2024 yılları arasında üreticilerden yaklaşık 1,3 milyon ton çiğ süt tedarik edilerek 103 bin ton süt tozu üretimi gerçekleştirilmiştir. Regülasyon faaliyetleri kapsamında süt üreticilerine 1,7 milyar TL ödeme yapılmıştır.
2024 yılında yaklaşık 55.400 ton çiğ süt regüle edilerek üreticilerimize yaklaşık 390 milyon TL ödeme yapılmıştır.
2025 yılında üreticilerden yaklaşık 414 bin ton çiğ süt alınmış olup bu sütten üretilen süt tozu, krema ve tereyağı karşılığında üreticilere yaklaşık 6 milyar TL ödeme yapılmıştır.
Ayrıca 2025 yılında uygulanmaya başlanan yeni destekleme modeli ile çiğ süt desteğinde temel desteklerin yanında; yönlendirici ve verimlilik odaklı başlıklar altında kaliteli çiğ süt üretiminin artırılması, spekülatif piyasa hareketliliğinin önlenmesi, hayvancılık işletmelerinin gençleştirilmesi, kadınların üretimde aktif rol oynaması belirlenen üretim bölgelerinde üretim planlamasının teşvik edilmesi amacıyla, kadın üreticilerimize/genç üreticilerimize kalite kriterlerini sağlayan üreticilerimize ve özellikle ari işletmelerden elde edilen çiğ süte ilave destek primi ödenecektir. Bu kapsamda, aile işletmelerine ve kadın ile 40 yaş altı üreticilere 7030, üretim planlamasına "640 oranında ilave destek sağlanmaktadır. Verimlilik kriterleri kapsamında ise kendi tankında soğutulmuş süt ve örgüt üzerinden pazarlanan süt için 6200, hastalıktan ari işletmelerde üretilen süt için 90300, koyun, keçi ve manda yetiştiriciliği için 080 oranında destek verilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan