Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen çiğ süt fiyatına ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24625 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 168 gün sonra, 13 Ağustos 2025).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen çiğ süt fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24625, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24625-ulusal-sut-konseyi-tarafindan-belirlenen-cig-sut-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0508ce56-c888-4c91-97fd-0195468f7003
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 168 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)T.B.M.M.
A CUMHURİYET HALK PARTİSİ
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Grup Başkanlığı sw: o 9718 OK
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA
Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 24.02.2025 il
Ömer Fethi Gürer
2020 yılına göre bir ineğin yıllık süt yemi maliyetini karşılamak için üreticinin 410 litre daha fazla süt satması gerekmektedir. 2020 yılının Ocak ayında üretici, aylık ortalama ürettiği 600 litre sütü satarak 873 kg süt yemi alabilirken, günümüzde bu oran ciddi şekilde düşmüştür. 500 kg canlı ağırlığa sahip bir inek günlük 20 ila 25 kg süt verirken, en az 10 kg süt yemi tüketmesi gerekmektedir.
SORULAR
Ulusal Süt Konseyi tarafından 2025 yılı için belirlenen çiğ süt tavsiye fiyatı, birçok yerde aracılar tarafından uygulanmayarak çiğ süt daha düşük fiyatla alınmaktadır. Çiğ süt tavsiye fiyatınin uygulamada düşük tutulmasına yönelik bir düzenleme düşünülmekte midir? Ulusal Süt Konseyi, çiğ süt fiyatının düşük kalması nedeniyle yeni bir fiyatlama önerisinde bulunacak mıdır?
2024 yılı içinde ne kadar yem ithal edilmiştir? Ülkemizde toplam yerli ve ithal yem tüketimi ne kadardır? Yem fiyatlarındaki artışı durdurmaya yönelik bir politika oluşturulacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Çiğ sütün tavsiye fiyatı Ulusal Süt Konseyince (USK) belirlenmekte ve ilan edilmektedir. Konseyin yapısında üretici, sanayici ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri yer almaktadır.
Bu kapsamda USK tarafından 01.08.2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 963,6 yağ ve 703,2 protein içeriğine sahip çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatının (çiğ süt desteği hariç) 18,35 TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Soğutma, nakliye ve diğer cari giderler üretici tarafından karşılandığı takdirde bu giderler üreticiye ilave olarak ödenecektir. Baz alınan yağ ve protein oranlarındaki her bir dizyem (0,1'lik değişim) için * 27 kuruş fark uygulanacaktır.
USK tarafindan alınan karar tavsiye niteliğinde olup serbest piyasa şartlarında sütün yağı, proteini kuru maddesi ve diğer kalite kriterlerine göre litresi 18,35 TL üzerinde de fiyatlanabilmektedir. Bu bağlamda üreticilerimizin haklarının korunması ve piyasa koşullarından etkilenmemeleri amacıyla 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Bu yönetmelik ile sanayiye arz edilen çiğ sütün alım ve satımının sözleşmeli usulde yapılması, üretici/üretici örgütü ve alıcı arasında uyulması gereken kuralların belirlenmesi, üretim ve pazarlamada sürdürülebilirliğin sağlanması, arz talep dengesinin oluşturulması sağlanmaktadır. Söz konusu yönetmelik kapsamında çiğ sütün alım ve satımında karşılıklı üretim sözleşmesi düzenlenerek süt fiyatını belirleme imkânı bulunmaktadır.
Et ve Süt Kurumu, çiğ süt fiyatlarının Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen tavsiye fiyatın altına inmesini engellemek ve sektörde oluşan arz fazlası sütü değerlendirmek amacıyla çiğ süt regülasyonu yapmaktadır.
Bu kapsamda çiğ süt piyasasında istikrarın korunması amacıyla 2024 yılı için arzın fazla olduğu dönemlerde üretici örgütlerinden yağsız süt tozu alımı gerçekleştirilmiştir. ESK. tarafından regülasyon çalışmalarına 2025 yılında da devam edilmektedir.
Ayrıca çiğ süt desteğinde 2025 yılında uygulanmaya başlanan yeni destekleme modeli ile çiğ süt desteğinde temel desteklerin yanında, yönlendirici ve verimlilik odaklı başlıklar altında kaliteli çiğ süt üretiminin artırılması, spekülatif piyasa hareketliliğinin önlenmesi, hayvancılık işletmelerinin gençleştirilmesi, kadınların üretimde aktif rol oynaması belirlenen üretim bölgelerinde üretim planlamasının teşvik edilmesi amacıyla, kadın üreticilerimize/genç üreticilerimize kalite kriterlerini sağlayan üreticilerimize ve özellikle ari işletmelerden elde edilen çiğ süte ilave destek primi ödenecektir.
Bu kapsamında 2024 yılında 55.250 ton çiğ sütten 4.543 ton yağsız süt tozu, 2025 yılı Ocak ayında ise 34.985 ton çiğ sütten 2.905 ton yağsız süt tozu üretilmiş olup, piyasa ihtiyaçları ve üreticilerin desteklenmesi doğrultusunda çiğ süt regülasyon faaliyetlerine devam edilmektedir.
Ülkemiz koşullarında yapılan hayvancılıkta yem girdi maliyetleri içerisinde "kaba yem" maliyetleri önemli bir payı oluşturmaktadır. Meralar üzerindeki otlatma baskısının azaltılması, kaliteli kaba yem üretiminin artırılması, üreticilerimizin daha ucuz ve kaliteli kaba yem elde edebilmeleri amacı ile yem bitkileri ekilişlerine Bakanlığımızca destekleme verilmektedir. Bakanlığımızca son 20 yılda 9,7 milyar TL destekleme ödemesi yapılmıştır. Yem bitkileri desteklemeleri birim fiyatları 2024 yılında bir önceki yıla göre 96100 oranında artırılmıştır.
"2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar" ile yayımlanan yeni destekleme modelinde yem TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Yem bitkisi üreticileri; temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği alabilecektir. Yem bitkileri desteklerinde 2025 yılında bir önceki yıla göre 9071-84 oranında artışlar yapılmıştır (488-634 TL/da). Su kısıtı bulunan 11 ilin 52 ilçesinde fiğ ve yem bezelyesine ilave destek verilecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave "050 planlı üretim desteği ödenecektir.
Hayvan beslemede kullanılan karma yemler özel sektör tarafından üretilmekte olup fiyatlar serbest piyasa koşullarına göre oluşmaktadır.
2024 yılında ülkemizde 29.327.834 ton karma yem üretim miktarı bulunmaktadır.
Dış ticarete ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumunun kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan