Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol'ün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi

3/10/2009 tarihinde imzalanan ve 9/6/2010 tarihli ve 5989 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına Dair Nahçıvan Anlaşması 13/7/2010 tarihli ve 2010/700 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.

12/11/2021 tarihinde İstanbul'da düzenlenen Devlet Başkanları Zirvesinde, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin adının Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirilmesi kararlaştırılmıştır.

11/11/2022 tarihinde Semerkant'ta düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesinde imzalanan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol ile Türk Konseyinin Türk Devletleri Teşkilatına dönüşmesi sürecinde hukuki altyapı tamamlanmış olacaktır.

Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olanAzerbaycan Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti ve Özbekistan Cumhuriyeti,

3 Ekim 2009 tarihinde Nahçıvan'da yapılan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin kurulmasına ilişkin, bundan böyle "Anlaşma" olarak anılacak olan Nahçıvan Anlaşması'nın 21. Maddesine atıfta bulunarak,

Türk Devletlerinin son yıllarda kaydettiği önemli siyasi ve sosyo-ekonomik ilerlemenin altını çizerek,

Anlaşma çerçevesinde geniş kapsamlı ve çok taraflı işbirliğinin daha da derinleştirilmesi için Türk Dünyasındaki ilişkilerin gelişimini ve Türk Devletlerinin ortak iradesini vurgulayarak,

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin kuruluşundan bu yana kaydettiği olağanüstü başarıları ve elde ettiği kurumsal gelişmeyi takdir ederek ve Teşkilatın Türk Dünyasında ve uluslararası alanda iş birliğine dayalı ve koordineli hareket etmedeki rolünü daha da geliştirmeye yönelik taahhüdün altını çizerek,

Devlet Başkanları Konseyi'nin "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" isminin "Türk Devletleri Teşkilatı" olarak değiştirilmesine ilişkin 12 Kasım 2021 tarihli Kararını dikkate alarak, aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır:

Madde 1 Anlaşmanın adı aşağıdaki gibidir:

"Türk Devletleri Teşkilatı"nın Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşması"

Madde 2

Anlaşmanın birinci maddesi aşağıdaki gibidir:

FİN Taraflar, "Türk Devletleri Teşkilatı" e er üye 'TDT" ini an

"Türk Devletleri Te aşkla" GESİ VEE 4

EDL END bi

ARAP get lacak). Bi uluslararası bir teşkilat kurarlar." SE a2 PU İİ

İLİ a e

4 pie m e uye dak karla ey gi ay, kağ © BL a

Madde 3

Anlaşma metninin tartamında "TDİK" kısaltması "TDT" kısaltması ile değiştirilir.

Madde 4

Anlaşma metninin tamamında yer alan "Türk Dili Konuşan Ülkeler" ifadesi "Türk Devletleri" ifadesiyle değiştirilir.

Madde 5 Anlaşmanın 4. Maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilir:

"TDT'nin ilgili ve bağlı kuruluşları

Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), TDT'nin ilgili kuruluşu olarak, Türk Devletleri Parlamentoları arasındaki iş birliğini artırmak amacıyla 21 Kasım 2008 tarihli İstanbul Anlaşması uyarınca faaliyet gösterir.

TDT ile ilgili kuruluş olarak TÜRKSOY ve TDT'ye bağlı kuruluşlar olarak Türk Akademisi ve Türk Kültür ve Miras Vakfi; yetkileri dâhilinde kültür, bilim ve eğitim alanlarında iş birliğini, Türk Dünyasının ortak değerlerini yaymayı ve sevdirmeyi, Türk kültürü ve mirasını korumayı ve tanıtmayı sürdürürler.

Taraflar, işbu Anlaşma'nın görev ve amaçlarının yerine getirilmesi için başka kurum ve kuruluşlar kurabilirler."

Madde 6

Anlaşmanın 5. Maddesinin üçüncü fıkrasında ve 6. Maddesinin dördüncü fıkrasında "Olağanüstü" ifadesinden sonra "ve Gayriresmi" ifadesi eklenir ve "toplantı" kelimesi "toplantılar" olarak değiştirilir.

Madde 7

Anlaşmanın 7. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "DİBK tarafından kabul ve DBK tarafından onay" ifadesi "DİBK. tarafından onay ve DBK tarafından kabul" ifadesi ile değiştirilir. p sea ğ Anlaşmanın 9. Maddesinin ikinci fıkrasında geçen "kabul edilen (tasdiklenen)" ifadesi 6 "onaylanan" ifadesi ile değiştirilir.

Madde 10

• Anlaşmanın 16. Maddesi aşağıdaki gibidir:

"Gözlemciler ve Ortaklar i TDT bünyesindeki gözlemci ve ortak statüleri, devletlere, uluslararası teşkilatlara ve " diğer teşekküllere verilebilir. j Bu tür statülerin verilmesine ilişkin düzen ve usul, TDT Usul Kuralları uyarınca " belirlenir."

Madde 11

Anlaşmanın 18. Maddesinde yer alan "DİBK tarafından kabul edilmiştir ve DBK tarafından onaylanmıştır" ifadesi "DİBK tarafından onaylanmıştır ve DBK tarafindan kabul pi edilmiştir" ifadesi ile değiştirilir. p Madde 12 N Anlaşmanın 22. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "üçüncü" ifadesi "son" ifadesi i ile değiştirilir.

Madde 13

1. İşbu Protokol, Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasıdır. > i pi Tir a çe İl rt ,.

N 2. İşbu Protokol, yürürlüğe girmesi içi << kil Göliğlerin tamam Jândığina-i işkiir N A onrakii otuzuncu dünde (ürümlüğe i i YG mar

Madde 8

Anlaşmanın 8. Maddesi aşağıdaki gibidir:

"Başkanlık

Olağan DBK toplantısına ev sahipliği yapan Taraf, bir sonraki olağan DBK toplantısına kadar TDT"ye Başkanlık eder."

Madde 9

Viki TLTA GE ei SİRK en

Pre na ağla

3. İşbu Protokolün Depozitörü, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığıdır. İşbu Protokolün asıl nüshası, her bir imzacıya onaylı birer nüsha gönderecek olan Depozitör tarafından saklanır,

İşbu Protokol, Semerkant'ta 1! Kasım 2022 tarihinde Azerbaycanca, Kazakça, Kırgızca, Türkçe, Özbekçe ve İngilizce dillerinin her birinden birer asıl nüsha halinde ve tüm metinler eşit derecede geçerli olmak üzere imzalanmıştır. İşbu Protokol metinleri arasında uyuşmazlık olması halinde, Taraflar İngilizce nüshayı esas alır.

Azerbaycan Cumhuriyeti adına

Kazakistan Cumhuriyeti adına

Kırgız Cumhuriyeti adına

Türkiye Cumhuriyeti adına be ME ünik Gar e AA mmm Üy tr Tİ gf çay m SAP NE

RL a İN KR İL TAR #2 ee Yü ET Si At Om ir ANİY, Ml Bep ere KE SE YUMAN EGE.

Bundan sonra "Terefler" adlandırılacag Azerbaycan Respublikası, Oazaxıstan Respublikası, Oırğız Respublikası, Türkiye Respublikası ve Özbekistan Respublikası, bundan sonra "Saziş" adlandırılacag 3 oktyabr 2009-cu ilde Naxçıvanda imzalanmış Türkdilli Dövlatlerin 8mekdaşlıg Şurasının yaradılması haggında Naxçıvan Sazişinin 21-ci maddesina istinad ederek, son onillikler erzinde Türk dövletlerinin elde etdiyi mühüm siyasi ve soslaligtisadi inkişafı vurğulayarag,

Türk dünyasındaki münasibetlerin tekamülünü ve Türk dövletlerinin Sazişe osason shateli çoxterefli amakdaşlığı daha da derinleşdirmek barade ümumi iradelerini vurğulayarag,

Türkdilli Dövletlerin 8mekdaşlıg Şurasının yaradılmasından etibaren elde etdiyi mühüm nailiyyetleri ve institusional inkişafını tegdir ederek ve Türk dünyasında ve

Dövlet Başçıları Şurasının "Türkdilli Dövletlerin 9mekdaşlıg Şurası"nın adının "Türk Dövletleri Teşkilatı"na deyişilmesi barade 12 noyabr 2021-ci il tarixli Cerarını nszors alarag, aşağıdakılar barada razılığa geldiler:

Maddo 1 Sazişin adı aşağıdaki redaksiyada verilsin:

"Türk Dövletleri Teşkilatının yaradılması haggında Naxçıvan Sazişi".

Vadda 2 Sazişin 1-ci maddesi aşağıdaki redaksiyada verilsin:

"Türk Dövletleri Toya a Bununla Tarefler beynelxala teşkilat fe Bu ei Teşkili, değ <A sonra "TDT" adlandırılacagdır) yaradırlar". EÇ iç Ces

DAİ 4 A 2 Zi şi RR RE ER ER e m ul AE NE ee SL EM Reş eki ipin "Sy "> il MEZ ŞE e .. Madda 3

Sazişin bütün msini boyu "TD9Ş" ixtisarı "TDT" ixtisarı ila svez edilsin.

Wadda 4 Sazişin bütün metni boyu "türkdilli dövletier" sözleri "Türk dövletleri" sözleri ile evez edilsin.

Madde 5 Sazişin 4-cü maddesi döoyişdirilerek aşağıdaki redaksiyada verilsin: "TDT-nin alagali ve bağlı toşkilatları megsedils TDT-nin slageli teşkilatı kimi 21 noyabr 2008-ci il tarixli İstanbul Sazişine uyğun olarag Türk Dövletlerinin Parlament Assambleyası (TÜRKPA) fealiyyet gösterir. TÜRKSOY TDT-nin alageli, Türk Akademiyası ve Türk Maedeniyyeti ve İrsi Fondu ise TDT-ye bağlı teşkilatlar kimi öz selahiyyetleri çerçivesinde elin va tahsil sahesinda smakdaşlığı, Türk dünyasının ümumi dayerlerinin yayılması va tanınmasını, elece de Türk medeniyyeti vs irsinin gorunması va teşvigini hayata keçirir.

Terefler hazırkı Sazişin vezife ve magsadlerinin hayata keçirilmesi üçün diğer teşkilatlar ve tesisatlar yarada bilenler".

Madda 6

Sazişin 5-ci maddesinin üçüncü bendinde va 6-cı maddesinin dördüncü bendinde "növbadenkenar" sözünden sonra "ve geyri-resmi" sözleri slave edilsin ve "iclası" sözü "iclasları" sözü ila svez edilsin.

Madda 7

Sazişin 7-ci maddesinin ikinci bendinde "XİNŞ terefinden gebul ve DBŞ terefinden tesdig" sözleri "XİNŞ terefinden tesdi AĞN terefinden gol "sözleri ile ovez edilsin. a (8 * LD x a 7/9 3 > > zi

Madda 8 Sazişin 8-ci maddasi aşağıdaki redaksiyâda verilsin:

"Sadrlik TDT-nin sedri olacagdır".

Madda 9 Sazişin 9-cu maddesinin ikinci bendinde "tösdig olunan (gebul olunan)" sözleri "tesdig olunan" sözleri ila svez edilsin.

Madde 10 Sazişin 16-cı maddesi aşağıdaki redaksiyada verilsin:

"Müşahideçiler va terefdaşlar TDT yanında müşahidaçi ve terefdaş statusu dövletlere, beynelxalg teşkilatlara ve diğer gurumlara verile biler. müayyan edilir".

Madda 11

Sazişin 18-ci maddesinde "XİNŞ-da gebul edilen ve DBŞ-da tesdiglanan"" sözleri "XİNŞ terefinden tesdig ve DBŞ terefinden gebul edilen" sözleri ile avaz edilsin.

Madda 12

Sazişin 22-ci maddesinin ikinci bendinde "üçüncü" sözü "sonuncu" sözü İle 8v9z edilsin.

Madda 13

1. o Hazırkı Protokol Sazişin ayrılmaz his Söeidir.

2. Hazırkı Protokol onun güvve e inmesi ÜN zeruri olar döleidaxili " N prosedurların yerine yetinilmesi haggında si gu a ED) bilelir şin depozilari t tyalindân" — alındığı tarixden sonraki otuzuncu gün güv İvedi. ei j 2 ii kğ

Wan? e Nİ seçer Gi

3. Hazırkı Protokolün depozitarisi Türkiye Respublikasının Xarici İşler her imzalayan terefo tesdig edilmiş sureti gönderecekdir.

11 noyabr 2022-ci ild& Sömergend şeherinde bir esi nüsxsde, Azerbaycan, gazax, gırğız, türk, özbek ve ingilis dillerinde imzalanmişdır, bütün metnler eyni hügugi ingilis dilindeki metnden istifade edecekler.

Azerbâydan Respublikası adından

Oazaxıstan Respublikası adından Mon mel

Gırğız Respublikası adından Mf

Türkiye: Respublikası adından

Özbekistan Respublikası adından

Metnin bu bölümü (PDF s. 26–37) el yazısı, imza ya da mühür sayfası (veya Türkçe dışı yazı); okunur metin çıkmadı; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)

Metnin bu bölümü (PDF s. 38–41) İngilizce metin; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)