İşsizlik ve isdihdam sorunuyla ilgili

İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; yerel yönetimler reformu kapsamında hazırladığımız İl Özel İdaresi Kanunundan sonra, Belediyeler ve Büyükşehir Belediyeleri Kanunlarının Yüce Meclisimizce kabulü üzerine söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisin siz saygıdeğer üyelerini selamlıyorum.

Malumunuz, dün tasvibinizi alan Belediye Kanunu ile bugün görüşmelerini tamamladığımız Büyükşehir Belediyesi Kanunu, kamu yönetimimizin en temel yasalarındandır. Bu özellikleri nedeniyle, gerek hazırlık sürecinde ve gerekse Parlamentoya sevk edildikten sonra ilgili komisyonlarında üzerinde yoğun mesai harcanmıştır.

Bu çalışmalarda temel yaklaşım, dünyada gelişmekte olan yerel yönetim anlayışı çerçevesinde bir model oluşturmak biçiminde ortaya konulmuştur. Dolayısıyla, cumhuriyet tarihinde ilk kez bu çapta ve köklü değişiklikler yapılması söz konusu olmuştur. Bu modelde, palyatif tedbirler yerini bütüncül bir bakış açısına ve esaslı çözümlere bırakmıştır. Kamuoyunun ve Yüce Meclisin önüne bir reform paketiyle çıkılmış, bugüne kadar neredeyse birbirinin rakibi ve hatta alternatifi gibi gösterilmeye çalışılan yerel yönetimler ile merkezî idare "idarenin bütünlüğü ilkesi" ışığında, birbirini tamamlayan üniteler olarak kamu hizmet ve yetkilerini paylaşır duruma gelmişlerdir.

Bu çerçevede, mahallî idare anlayışı bütünüyle değiştirilmiştir. Mahallî ihtiyaçlar, kanunla başka idarelere verilmedikçe, mahallî idarelerce yürütülecek biçimde yerel yönetimler yetkilendirilmişlerdir. Bu anlamda, belediyeler de, yeni yetki ve görevlerle teçhiz edilmiştir. Belediyeler, kamu yönetimimizin öncü müesseseleri haline getirilmiştir. Doğrusu, bu değişim, 1855 yılında İstanbul Şehremaneti olarak başlayan yolculuğun önemli bir kilometretaşı olarak tarihe kayıtlanacak düzeyde önemli bir aşamadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; malum, belediyeler, demokrasinin beşiği diye adlandırıldı. Türk demokrasi tarihi ve demokratik kültürümüz belediyecilikten çok yararlanmıştır. Öte yandan, dünyada demokratik kültür kabuk değiştirmekte, temsil, katılım ve kamuoyu denetimi gibi hususlar yeni formlar almaktadır. İşte bu gerçekten hareketle, Belediye ve Büyükşehir Belediyesi Kanunlarımızla, belediyelerin demokratik nitelikleri ve etkinliklerini artıracak hükümler konulmuştur. Bu bağlamda, katılıma, açıklığa, denetime ilişkin hususların yanında halka etkin ve verimli hizmet sunulmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Böylece, belediyelerimizi demokrasinin beşiği mertebesinden, demokrasinin okulu noktasına taşıyacağımızı umuyorum; çünkü, artık, ülkemizde demokrasi belediyelerin de sayesinde kökleşmiş, derinlik kazanmıştır. Bundan böyle, Türk belediyeciliği, bir ekol olarak yalnız ülkemizde değil, aynı zamanda bölgemizde demokrasinin yerleşmesine öncülük edecek bir okul fonksiyonu icra edecektir.

Kanunumuzda benim çok önemsediğim bir başka temel nokta da, etkin bir belediyecilik için ölçeğin büyütülmesi olgusudur. Nitekim, 5 000 kişinin yaşadığı alanların belediyeler için gerekli şart olarak ortaya konulması kaynak israfını engelleyecek, gerçek kent yaklaşımını destekleyecek bir öğe olarak kanunda yerini almıştır.

Burada hemen şunu da ifade edeyim ki, biraz önce konuşan Sayın Ersönmez Yarbay arkadaşımın endişelerine katılmıyoruz, katılmamız mümkün değil. Büyükşehirlerin asıl kuruluş amacına bakarsanız, modern, metropol kentlere doğru bir adım atılmasıydı. Burada ben takdim konuşması yaparken de arz etmiştim, belediyecilik kabuk değiştirdi, metropol kentlere doğru gidiş hızlandı ve bugün, bizde en uygun metropol kent, İstanbul ve Kocaeli'dir. İstanbul'a bakın, Kocaeli'nin yapısını bir inceleyin. Artık, İstanbul'un tümü de, Kocaeli'nin tümü de, bir kent, bir şehir haline gelmişti; buna hak ettiği yönetimi vermemiz lazımdı. İşte, bu yasayla, bu iki kentimizin belediye sınırı ile mülkî sınırı birleştirilirken, diğer büyükşehirlerde de bu gelişmeyi yakalayabilmemiz için, diğer büyükşehirlerimizin sınırları da genişletilmiş ve birçok yeni beldeler, ilçeler, köyler, o büyükşehirlerin kapsamına alınmıştır. İnşallah, hedefimiz, ileride bütün illerde bu uygulamanın yapılması olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; bu denli geniş bir bakış açısını, modern bir yapılanmayı, sizlerin katkılarıyla gerçekleştiriyoruz. Üstelik, neredeyse elli yıldır konuşulup, bir türlü icra edilmeyen reformu realize ediyoruz. Bu şeref, Parlamentonun 22 nci Dönem mensuplarına, yani, siz değerli arkadaşlarıma nasip olmuştur. 57 nci ve 58 inci cumhuriyet hükümetleri döneminde başlanılan, son birkaç aydır komisyonlarda, altkomisyonlarda ve Genel Kurulda, hummalı çalışmalar yapan siz değerli arkadaşlarımın bu şerefe sahip çıkmak, elbette hakkıdır.

On yılların birikmiş sorunlarına çözüm bulan yasaları kabul eden Yüce Meclisimizin siz değerli üyelerini yeniden saygıyla selamlıyor ve şükranlarımı sunuyorum. Keşke, Cumhuriyet Halk Partisi Grubuna mensup arkadaşlarımız da, şimdi, burada olsalardı ve bu konuşmamı izleyebilselerdi.

Ben, tekrar, bu kadar yoğun çalışmalar sonucunda kabul edilen bu yasaların, aziz vatandaşlarımıza kaliteli hizmet getirilmesine yardımcı olmasını, ülkemizdeki demokratik rejimin kökleşmesine katkı sağlamasını diliyor; başta Değerli Başkanımıza, Başkanlık Divanımıza, siz değerli milletvekillerimize, komisyon başkanı ve üyelerine, altkomisyon başkanı ve üyelerine, katkısı olan bütün arkadaşlarıma, bürokratlara, teknisyenlere, bu toplantıları izleyen bütün arkadaşlarıma teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum...

AHMET IŞIK (Konya)Stenograflara...

İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (Devamla)Evet, katılan arkadaşlarımız dedik; onlar da dahil.

Hepinize en derin saygılarımı sunuyorum; hayırlı ve uğurlu olsun. (AK Parti sıralarından alkışlar)