2003 mali yılı bütçesi 10 uncu tur görüşmeleri

CHP GRUBU ADINA ENSAR ÖĞÜT (Ardahan)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri, bizi izleyen çok değerli halkımız; Cumhuriyet Halk Partisi adına, 29 uncu maddeyle ilgili söz almış bulunuyorum.

Bu madde, Bakû-Tiflis-Ceyhan hampetrol hattıyla ilgili olduğu için söz almış bulunuyorum. Ardahan Posof’tan yurdumuza giren, Erzurum, Sıvas ve Ceyhan’a kadar devam eden boru hattının temeli haziran ayında atılacak ve 20 ay sonra bitirilecektir. Bu boru hattının maliyeti 2,4 milyar dolardır; Türkiye kısmının maliyeti ise, 1 milyar dolardır. Proje, 2004 yılında bitirilecektir ve süresi 40 yıldır; yani, bu boru hattı 40 yıl çalışmış olacak ve taraflardan herhangi biri isterse, talep ederse 10’ar yıl olmak üzere 2 kez uzatılabilecektir. Kapasitesi, günlük 1 000 000 varildir; uzunluğu 1 776 kilometredir; Türkiye kısmı ise 1 076 kilometredir. Türkiye’de 4 tane pompa istasyonu vardır; bu pompa istasyonlarının çalışması için doğalgaza ihtiyaç vardır. Burada, biraz önce önerge de verildi; umarım, bu ihale, en iyi şekilde, en çabuk şekilde BOTAŞ tarafından yapılır, Bakû-Tiflis-Erzurum doğalgaz hattı bir an evvel gerçekleşir; çünkü, değerli arkadaşlar, eğer, doğalgaz anlaşması yapılırsa, hampetrol boru hattı 20 ayda bitirilecek; yoksa, 29 ayda bitecek. Demek ki, 9 ay gibi bir süre, boru hattı pompaları çalışmayacak, devletimiz zarar edecek. Bu anlamda, doğalgaz boru hattının -Bakû-Tiflis-Erzurum doğalgazının- bir an evvel bitmesi için, BOTAŞ’a yetki verilmesi ve ihalenin bir an evvel yapılması ve 20 ay içerisinde de, hampetrol boru hattının pompalarının çalışmasının sağlanması gerekmektedir.

Değerli arkadaşlar, bu nedenle, İpek Yolu olan Kars-Tiflis demiryolu, Posof, Çıldır-Aktaş Kapısı ve sınır ili olan Ardahan’ın stratejik anlamı daha da artmış bulunmaktadır. O bölgede, sınır ticaretinin geliştirilmesi, hatta, petrol ithalinin yapılması, çiftçiye ucuz petrol verilmesini gerçekleştirmiş olacaktır.

Değerli arkadaşlar, bütçe, devletin malî planıdır; ancak, bütçede dengeler korunmazsa, o zaman, kaynağı olmayan bütçe, enflasyon yaratan politika izler; eğer, kaynağı yoksa, enflasyonla beslenen, faizle beslenen bir bütçede maliyet enflasyonu yaşanır; maliyet enflasyonu yaşandığı zaman da, üretim ve istihdam durur, herkes parasını bankaya yatırarak faiz almaya başlar; bu nedenle de, üretim ve istihdam olmaz. Piyasalar, psikolojik beklentilere çok önem verir. AK Parti iktidara geldiğinde, hakikaten tek parti özlemi olan ülkemizde büyük bir sevinç, piyasalarda büyük bir düzelme olmuştu; ancak, görülüyor ki, denk olmayan bir bütçe ve geçen bu 4,5 aylık sürede, bu kredi yitirilmiş, piyasalarda bir tedirginlik başlamış; bu tedirginlik, faizlerin artmasına, kurun artmasına ve ümitsizliğe yol açmıştır. Bu nedenle, içborçların çevirme riski artmış, son üç ayda içborçlar ve nominal faizler 10 puan artmıştır. Ortalama borç vadesi yarı yarıya kısaldı, reel faiz beklentisi arttı ve daha önemlisi devletin aylık borçlanma ihtiyacı ikiye katlandı. Bu şartlarda içborçları, faiz dışı bütçe fazlasıyla da, yeni vergilerle de, hatta tasarruf önlemleriyle de finanse etmek imkânı ortadan kalkmıştır.

Ocak ve şubat aylarında içborç stoku 9,6 katrilyon Türk lirası artmıştır, bu da gösteriyor ki, iki aylık süreçte bile, faiz dışı fazla getirisi, alacağı tutmamaktadır. Hatta 2003 bütçesinde 5,942 katrilyon gelir artırıcı ve 9,8 katrilyonluk tasarruf önlemleri, bütçenin prensipleri ve ülkemizin ekonomik gerçeklerine uymadığı için, yüzde 6,5 faiz dışı fazla hedefini tutması mümkün değildir.

Değerli arkadaşlar, toplumumuzun yüzde 40’ı çiftçiden oluşmaktadır. Çiftçimize 2002 yılında 2,4 katrilyon bir doğrudan gelir desteği parası ayrılırken, 2003 yılında 3,5 katrilyon ayrılması gerekiyordu; ancak, ne yazık ki, 500 trilyon bir para ayrılmıştır. Bu da, çiftçinin üretim yapmayacağını, üretim yapamayan çiftçiden gelir sağlanmayacağını göstermektedir. Hele, seçimden önce söz verip de, çiftçinin borç faizlerini sileceğiz deyip de, silmezseniz, yüzde 155 faizle çiftçiyi inim inim inletir, sağ sağ mezara gömerseniz, 35 000 000 insanın üretime katkısı olmaz ve o zaman, bu bütçenin gelirinin ne kadar daralacağını, hepimiz, bir gerçek olarak görmüş oluruz.

Değerli arkadaşlar, bu memleket bizim, aynı çatı altındayız, aynı gemideyiz. Allah göstermesin, şimdi bir deprem olsa, bu binada hepimiz varız; muhalefet, iktidar yok. O zaman, ülkemize, aklı başında, dengeli ve de gerçekçi bütçeler yapmak mecburiyetindeyiz. Bizi seçip buraya gönderen insanlar, bizden, bu ülkeyi iyi yönetmemizi istiyorlar; ancak, hakikaten, geçmiş hükümetlerin de büyük kabahati var.

Ben, bazı önerilerde bulunacağım: Efendim, kaynak... Amerika’dan gelen paraya bakarsak ve piyasalar da ona göre dengelenir ise, bu gemi yürümez beyler, batar! Niye batar; çünkü, borçla borç ödenmez, faiz artar. Bu bütçeden 65 katrilyon borç ödenecek, göreceksiniz, yıl sonunda, 65 katrilyon, 100 katrilyona yaklaşacak, bu bütçe, bu faizi ödeyemeyecek.

Bu nedenle, bazı önerilerim olacak arkadaşlar. Bütçeyi gerçekçi bir bütçe, denk bir bütçe yapmamız lazım. Halkımızın parasını hortumlayan bankacılar var, 22 milyar dolarımız var. Biz, 1 milyar dolar için, Amerika’dan para almak için, takla atıyoruz! O 22 milyar doları niye tahsil etmiyor bu hükümet?! Etsin, değil mi efendim, sizden rica ediyorum. Bu, hep beraber görevimizdir. 22 milyar doları tahsil edelim, getirelim, devletimizin bütçesine koyalım. Bu insanlar, bizden bunu bekliyor.

Efendim, bor madenlerimiz var. Bor madeni, dünyanın en kıymetli madeni. Dünyadaki bor rezervinin yüzde 80’ine varan bir bor madeni kaynağı var bizde, 100 trilyon dolar tutar, eğer işletirsek. Amerika, Chrysler Fabrikası, Bor madeninden araç yakıtı ürettiler ve şu anda bor madeni aracı çalıştırıyor; yani, petrolün değil, bor madeninin üzerinde durduğumuz zaman, ülkemizin geliri bize yeter de artar. Bu nedenle, bor madenlerinin mutlak surette değerlendirilmesi lazım.

Değerli arkadaşlar, ticaret, en büyük zenginliktir. Kars-Tiflis demiryolu yapılırsa ne olur biliyor musunuz; İngiltere’den kalkan bir tren, Çin’e gidecek...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)