2003 mali yılı bütçesi 10 uncu tur görüşmeleri

KEMAL SAĞ (Adana)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; özür diliyorum, çok sık çıktım galiba, affınıza sığınıyorum.

Tasarının 32 nci maddesi, sözleşmeli personel istihdamı konusunu ele almaktadır. Madde hükmü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararına atıfta bulunarak, sözleşmeli personel çalıştırmaya devam edileceğine işaret ediyor. Anayasamızın 128 inci maddesi “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” şeklinde hükme bağlamıştır. Anayasamızın kamu hizmeti göreceklerle ilgili bu tanımında, sözleşmeli personel yer almamaktadır. Bu hüküm, idarî yapımızda, sözleşmeli personel istihdamının mümkün olup olmadığını tartışma konusu yapmaktadır. Kanaatimce, sözleşmeli personel çalıştırılması, Anayasamızın 128 inci maddesi hükmüne uygun değildir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; özellikle, 1986 yılından itibaren, Başbakanlık ve bağlı kuruluşlarına ait teşkilat yasalarına özel hükümler konulmak suretiyle, 657 sayılı yasa ve diğer yasaların sözleşmeli personel hükümlerine tabi olmaksızın, kadro karşılığı gösterilmek veya herhangi bir kadroya bağlı olmaksızın, sözleşmeli personel çalışmasına imkân verilmiştir.

Bu tür kuruluşlarda uygulanan sözleşmeli personel statüsü, özel meslek bilgisi ve ihtisası olan eleman çalıştırmak için değil, daha avantajlı bir ücret rejimi yaratmak için kullanılmaktadır. Zaten, objektif olmayan ücret politikaları, sözleşmeli personele yapılan ücret ödemeleriyle iyice bozulmakta, aynı yerde, aynı işi yapan kamu görevlilerine farklı ücret ödeme sorunu ortaya çıkararak, çalışma barışını ve huzurunu olumsuz yönde etkilemektedir.

Sözleşme ücretlerinin tavan ve taban miktarlarının Bakanlar Kurulu kararıyla verilecek olması, Anayasaya aykırıdır. Sözleşmeli personel ücretlerinin Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenmesi, bu personeli memur kapsamı dışına çıkarmaz. Zira, bu tür personelin büyük çoğunluğu, önce, 657 sayılı Yasanın ilgili hükümlerine göre kadrolarına atanmakta, daha sonra kendileriyle sözleşme akdedilerek, ücretleri belirlenmektedir.

Sözleşmenin taraflarca imzalanması da bunları memur statüsü dışına çıkarmaz. Sözleşmede, Borçlar Yasasında belirtildiği anlamda, serbest irade beyanı değil, statüler ve esaslar hâkim durumdadır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; memurlar için atama işlemine gerek vardır. Atama, hukukî açıdan şart işlemdir. Diğer bir anlatımla, atanma işleminde memurun rolü, idare ile aralarındaki ilişkileri belirlenmiş bir statüye intisap etmekten ibarettir.

Sözleşme istihdamında ise, akdî bir durum söz konusudur ve atamadan farklı bir işlemdir. Burada kural, sözleşmenin tarafları arasında özgür veya karşılıklı irade uyumudur. Kadro karşılığı sözleşmeli çalıştırılmada, sözleşmeyle ilgili akdî bir durum kesinlikle söz konusu değildir. Bu nedenle de, bu tür sözleşmeli personel, aslında, memur sayılmaktadır. Aslen memur olan bir personele sözleşmeli personel statüsünde ücret ödenmesi de doğru değildir; aynı işi yapan personele farklı ücret ödeme yolunu açtığından, kanaatimce, ahlakî de değildir.

Maddenin son fıkrasında yer alan “ilgili mevzuat uyarınca, 2002 yılında vize edilmiş olan sözleşmeli personel pozisyon sayıları 1 Nisan 2003 tarihi itibariyle hiçbir şekilde aşılamaz” hükmüyle, sözleşmeli personel çalışmasına bir sınır getirilmektedir. Buna göre, 2002 yılı sonunda vize edilmiş bulunan sözleşmeli personel sayısının, 2003 yılında değiştirilemeyeceği belirtilmektedir. Bu, kanımızca, olumlu bir karardır; ancak, alınan kararın olumlu olması yetmiyor, uygulamanın da olumlu olması gerekiyor.

ÜNAL KACIR (İstanbul)Gelin, siz uygulayın!

KEMAL SAĞ (Devamla)Efendim, iktidar olursak, inşallah, uygularız.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; benim endişem, yıl içerisinde çeşitli mazeretler ve özellikle AKP tabanından gelecek baskılar neticesinde, bu sınırların zorlanması, hatta, bu sınırın aşılmasıdır. Bu konunun takipçisi olacağımızı belirtiyor, 2003 yılı bütçesinin hayırlı olması dileğiyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)