Hataydaki sel feleketi hk

GÖKHAN DURGUN (Hatay)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 15-16 Mayıs günlerinde Hatay'da meydana gelen sel felaketi nedeniyle söz almış bulunuyorum; Sayın Başkana teşekkür ediyor ve Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

15 Mayıs Cumartesi günü başlayan yağmur ve dolu yağışı, 16 Mayıs Pazar günü de devam etmiş ve metrekareye toplam 61 kilogram yağış düştüğü meteoroloji kayıtlarından anlaşılmıştır.

Yağış, Antakya merkez ilçeye bağlı Harbiye, Dursunlu, Yeşilpınar, Subaşı Beldelerinde; Bohşin, Bostancık, Balıklıdere, Değirmenyolu Köylerinde; Altınözü, Kırıkhan, Belen, Hassa İlçelerimizde büyük zarara yol açmıştır. Yıldırım düşmesi, güç ve akım trafolarının yağıştan etkilenmesi sonucu, bu bölgelerde elektrik kesintileri de meydana gelmiştir. Telefon hatlarının da zarar gördüğü bu bölgelerde haberleşme de uzun süre yapılamamıştır.

Birçok okul ve sağlıkocağı da yaşanan bu afetten zarar görmüştür. Yaşanan bu afetten yaklaşık 400 000 kişinin etkilendiği, mağdur olduğu, yapılan hasar tespit çalışmalarından anlaşılmaktadır. Toplam 402 konut ve işyerini su basmış, büyük maddî hasar meydana gelmiştir.

Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik koşullardan büyük ölçüde olumsuz etkilenmiş durumda olan Hataylı esnafımız, bu sefer de işyerini ve malını kaybetmiştir. Genç kızlarımızın el emeği göznuru çeyizlikleri sel sularına kapılarak yok olmuştur.

Turistik ve tarihî güzellikleriyle dünyaca tanınmış Harbiye Beldesinde, 60 kilometre yol, çok sayıda menfez ve köprü, içmesuyu ve kanalizasyon şebekesi, sulama kanalları, belediyeye ait mezbaha binası zarar görmüştür. Sadece Harbiye Beldemizde bu altyapı zararlarının toplamı 1 trilyon liranın üstündedir. Belediyenin bütçesiyle ve olanaklarıyla bu tahribatın giderilmesi mümkün görülmemektedir. Harbiye tarihî şelalelerinin gördüğü zarar ise turizmi olumsuz yönde etkileyecektir.

Modern bir kent olma yolunda birçok belediyenin örnek aldığı Dursunlu Beldesinde ise 2 trilyon lira civarında hasar tespiti yapılmıştır. Beldenin asfalt, stabilize, parke döşeli yolları, su şebekesi ve su deposu, kanalizasyon şebekesi tamamen tahrip olmuş durumdadır.

Yeşilpınar Beldemizde de altyapı zarar görmüş ve toprak kaymaları nedeniyle yollar kapanmış, meyve bahçeleri ise bir bataklığa dönüşmüştür.

Subaşı Belediyesinin büyük borç yüküne katlanarak yaptırdığı içmesuyu şebekesi ve Asi Nehrindeki köprü yok olmuş durumdadır.

Öte yandan, Antakya-Altınözü, Antakya-Harbiye, Harbiye-Yayladağı yollarında selin yarattığı toprak kaymaları nedeniyle ulaşım güçlükle yapılmakta ve trafikte aksamalar meydana gelmektedir.

Şu ana kadar yapılan tespitlerde, toplam 77 505 dekar arazinin zarar gördüğü anlaşılmaktadır. Bu araziler, ekili arazilerdir. Biçilme aşamasına gelmiş buğday, daha önce yaşanan iklim koşulları nedeniyle ikinci defa ekilmiş olan pamuk, sel suları altında kalmıştır. Desteklerden mahrum bırakılmış, borç ve faiz yükü altındaki çiftçimizin, bu zararın altından da kalkamayacağı, ezileceği önemli bir gerçektir.

Yarseli Barajının kapaklarının açılması sonucu Bohşin Köyümüzün tamamı arazileriyle birlikte su altında kalmıştır. Onlarca araç sel sularına kapılarak yok olmuş veya kullanılamaz hale gelmiştir.

Samandağı'na bağlı Tomruksuyu Beldemizde altyapı tamamen bitmiş, meyve ve sebze bahçeleri de büyük zarar ve hasar görmüştür.

Bu tür doğal afetlerde en üzücü olay can kayıplarıdır. Yaşanan sel felaketinde, Altınözü İlçemizde Ziya Dağlı ve Harbiye Beldesinde Ali Akdoğan sel sularına kapılarak hayatlarını kaybetmişlerdir. Hayatını kaybeden bu vatandaşlarımıza Tanrı'dan rahmet, yakınlarına da başsağlığı diliyorum.

Hatay'da hemen her yıl meydana gelen sel felaketi, bu yıl da ciddî zararlar meydana getirmiştir. Geçmişten bu yana hiçbir tedbir alınmaması ise düşündürücüdür. Eğer, yaşanan doğal olaylardan gerekli dersler çıkarılamazsa, bundan sonra da aynı acıları paylaşmak kaçınılmaz olacaktır.

Doğal afetlerle baş etme, onlardan korunma, onların olumsuz etkilerini sınırlama için iki temel yöntem vardır; birincisi, önleyici koruyucu önlemler; ikincisi ise, afet sonrası zarar giderici, yani, tazmin edici veya azaltıcı önlemler.

Koruyucu önlemlerin başında, Hatay'da bundan sonra selin zarar vermemesi için, Reyhanlı Barajının ve Suriye'yle ortak yapılması düşünülen Hacıpaşa Barajının yapımına zaman geçirilmeden başlanılması lazımdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun.

GÖKHAN DURGUN (Devamla)Ne iş yaptığını benim çok fazla anlayamadığım Devlet Su İşleri de, bir an önce Asi Nehri ve Asi Nehrine dökülen derelerin ıslah çalışmalarına derhal başlamalıdır.

Afetin açtığı yaraların da sarılabilmesi için, yani, zararların tazmin edilebilmesi için de, Hatay, hiç zaman kaybetmeden, afet bölgesi ilan edilmelidir.

Çiftçimizin zararları için, özel hükümler taşıyan bir kanun hükmünde kararname çıkarılmalıdır.

2090 sayılı Kanunda değişiklikler yapılarak, afet dolayısıyla yapılacak devlet yardımlarının tabi olduğu koşullar esnetilerek çiftçiden yana çözümler getirilmelidir.

Çiftçimizin alacağı doğrudan gelir desteği ödemeleri Hatay'a öncelikle yapılmalıdır.

Çiftçimizin banka ve kooperatiflere olan faiz borçları silinmeli, anaborçları ise taksite bağlanarak ertelenmelidir.

Belediyelerimizin katsayıları artırılmalı, hasarların onarılabilmesi için de kaynak sağlanmalıdır.

Bir daha böyle acı ve afetleri yaşamamak dileğiyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ediyorum. (Alkışlar)