Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)

HASAN FEHMİ GÜNEŞ (İstanbul)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli arkadaşlar, Danıştay Yasasının 23 üncü maddesine göre, hükümetlerin, Danıştaydan tasarılarla ilgili Anayasaya uygunluk yahut hukuka uygunluk açısından görüş isteme yetkisi vardır; Danıştay da bu konuda görüş bildirmekle görevlidir; isterse, bildirecek "ben karışmam" diyemeyecek. Bu tasarı konusunda hükümet, Danıştaydan bu maddeye dayanarak bir görüş istememiştir. Sayın Bakan buyuruyorlar ki, Danıştay Başkanıyla bizzat görüşmüşler, o giderek yahut kendisi giderek. O bir görüşme, görüş isteme farklı bir şey. Nitekim, Danıştay Başkanı bir toplantıda, bir panelde yana yakıla bunu anlatmış "bize görevimizi yapma imkânı tanımadınız" demiştir. Konuşma metni çantamda var, Sayın Başkan isterse derhal veririm; bu bir, bu böyle, bunu tashih ediyorum.

İkincisi, üniter yapı konusunda yanlış anlamalara meydan vermeyelim. Üniter yapıda, Sayın Fırat'ın dediği gibi, yasama yetkisinin de devredilmesi gerekir. Bu tasarı, yasama yetkisinin yerele devredileceğine ilişkin bir kural getirmemektedir. O nedenle "üniter yapı yok ediliyor" iddiasında değiliz. İddiamız şudur: Bu tasarı, merkezî hükümeti gevşetmekte, onun üniter bir yapıya dönüşüm yollarını açık tutmaktadır. Bu ikisi farklı. Nereden çıkarıyorum bunu; şuradan çıkarıyorum: Önünüzde varsa, yasa tasarısının 7 nci maddesine bakın lütfen; 7 nci madde, merkezî hükümetin görevlerini tanımlıyor, geriye kalan yetki ve görevler yerel yönetimlerindir diyor. Hiçbir üniter devlette merkezî hükümetin yetkileri tanımlanmaz, sayılmaz. Önce, yerel yönetimlerinki sayılır, geri kalan merkezî hükümetindir denilir; çünkü, asıl olan, egemen olan merkezî hükümettir üniter devletlerde. İşte, 7 nci maddeye bakarak diyoruz ki, bu madde üniter devlet kavramını zayıflatır, üniter devleti gevşetir, federal yapıya yol açar. Çünkü, federal devletlerde merkezî hükümetin görevleri tadat edilir, gerisi yerel yönetimlerindir denilir. Bunu söylüyoruz, bunu böyle anlayın lütfen ve bakarsanız, bunun haklı olduğunu göreceksiniz.

Şimdi, bir konu daha var. Sizin tasarınızda yerel yönetimlere -Akyazı Belediye Başkanım burada; ben Akyazılıyım- veriliyormuş gibi görünen, yerel yönetimlere devrediliyormuş gibi gösterilen görev, yetki ve sorumluluklar yerel yönetimler kanalıyla özelleştirilecektir. Yerel yönetimler -açık; ama, orada görünüyor- orada bir aktarma istasyonu olacaktır. Kaldı ki, Sayın Bakan, Sayın İçişleri Bakanının gönderdiği belediyelerle ilgili yasada, il özel idareleriyle ilgili yasada, öyle getirirseniz eğer, bizim elimize geçen metinlerde o kuruluşların mallarının haczedilmesine de kolaylık getiriyorsunuz; bu, o devirden sonra, o yerel yönetimlerin ne kadar zor duruma düşeceğinin de göstergesidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)