Serbest bölgeler kanunu ile gümrük kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.275)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI HAYATİ YAZICI (İstanbul)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Şimdi, efendim, serbest bölgelerin dört işlevi var ama ihracat ağırlıklı gözüküyor şeklinde bir değerlendirme yapıldı ve ihracattaki oranının da yüzde 22’ye tekabül ettiğini değerli arkadaşımız ifade etti, doğru. Yani, biz, serbest bölgelerin işlevleri arasında ihracat önceliklidir diyorsak, bütün ihracatın elbette ki serbest bölgelerden yapılacağını hedefliyor değiliz, böyle bir şey doğru da olmaz. Yani, ticaret normal seyri içerisinde devam edecek, bir taraftan da serbest bölgelerle elbette ki ihracatımızı özendireceğiz, iç üretimi koruyacağız ama ticaretimizi de artıracağız. Yani bunlar hedeflenmiş bulunuyor.

Yirmi adet serbest bölgemiz var fakat bunlar arasından, verdiğiniz örnekler de doğru, bazıları işlevsel olarak çok daha yoğun, çok daha dinamik, çok daha etkin, bazıları da kapasite itibarıyla, faaliyetleri, etkinliği itibarıyla daha düşük düzeyde. Tabii ki bu tespitler doğru. Elbette ki Müsteşarlık bu eleştiriler çerçevesinde -ki zaten sadece şu anda biliniyor değil, siz bilinenleri tekrarlamış oldunuz- gerekli değerlendirmeleri yaparak çok atıl durumda gözüken, beklenen işleri vermeyen serbest bölgelerin de daha etkin hâle gelmesi sağlanacaktır. Yani bunu bir taraftan kamu yapacak, bir taraftan da müteşebbislerimiz yapacak. Meslek odaları, meslek örgütleri olarak hepimize görev düşüyor. İnşallah bunları da belli bir seviyeye getireceğiz.

Diğer yandan, çiftçiler zor durumda, Tokat ilinde bir serbest bölge kurulması düşünülüyor mu? Henüz Hükûmetimizin faaliyetleri içerisinde veyahut da Bakanlığımızın faaliyeti çerçevesinde Tokat ilinde, kapasite, talepler itibarıyla bir serbest bölge düşünülmüyor. Yani orada kurulabilecek bir serbest bölgeyi Tokat ilinin ve çevresinin kaldırabileceği, taşıyabileceği, sevk ve idare edebileceği… Demin ifade etmeye çalıştığım çerçevede ve donanımda gerekli kapasiteyi sağlayabilecek elbette ki beşerî talebin veya ticaret erbabı talebinin de mutlaka söz konusu olması gerekir. Böyle bir talebin varlığına ilişkin elimizde bir veri yok. Öyleyse Tokat’ta bir serbest bölge kurulması düşünülmüyor.

Efendim, diğer taraftan bir arkadaşım, Sayın Uzunırmak “Bu serbest bölgelerde faaliyet gösteren firmalardan kaçı yabancı, kaçı da yerli firma?” diye bir soru yönelttiler. 20 serbest bölgemizde toplam 3.667 firma faaliyette bulunmaktadır. Bu firmalardan 637 tanesi yabancı firmadır.

Gene soruların arasında -mutlaka soruların hepsi önemli fakat- bu, Zonguldak Filyos’ta kurulmuş, işte 2007 yılında kaldırılmış, iptal edilmiş, sonra yeniden, tekrar kurulduğu belirtilen serbest bölgeyle alakalı soru.

Filyos Serbest Bölgesi yatırımcıların talebi üzerine yeniden kurulmuş, çok yoğun bir talep olmuştur gerek iç gerek dış, Yatırım Ajansı da yeniden bir değerlendirme yapmıştır. Dolayısıyla, 2007 yılında iptal edilmiş bulunmasına rağmen yeniden kurulması bu taleplerin reelliği dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Burasıyla ilgili gerekli istinat çalışmaları bölgenin altyapısıyla birlikte yürütülecektir. Amaç bu bölgenin daha sonra endüstri bölgesine dönüştürülmesidir ve bunun planlaması yapılmaktadır. Bu çerçevede yürütülecektir.

Eksik kalan sorulara da daha sonra Bakanlığımızca yazılı olarak cevap verilecektir. Teşekkür ediyorum.