Sinop'un sınır tic.kapsamına alınıp alınmayacagı 6/321

DEVLET BAKANI MEHMET AYDIN (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sinop Milletvekili Sayın Engin Altay'ın, Sinop'un sınır ticareti kapsamına alınıp alınmayacağına ilişkin olarak ilgili Bakanlığa yönelttiği sözlü soru önergesini cevaplandırmak için huzurunuzda bulunuyorum ve bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

1996 yılından itibaren yürürlükte olan sınır ticaretinin amacını, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerine, komşu ülkelere sınırı bulunan illerimize, bu ülkelerle ihracat ve ithalat yapma imkânının tanınması ve söz konusu bölgelerden yapılacak ihracat sayesinde, bu illerde sınaî ve ticarî gelişmenin sağlanması ve sınır illerinin coğrafî zorluklardan dolayı batı bölgelerimizden temin etmekte olduğu, güçlük çekilen, günlük ihtiyaçların bir bölümünün, vergi kolaylıkları sağlamak suretiyle, komşu ülkelerden ithalat yoluyla daha düşük maliyetle karşılanması ve böylece bu bölgelere ekonomik canlılık getirmesi oluşturmaktadır; ancak, ithalat kalemlerine 1997 yılında petrol ürünlerinin dahil edilmesiyle birlikte, söz konusu ticaret, ithalat ağırlıklı bir yapıya dönüşmüş ve gerçek amacından uzaklaşarak, bölge dışında, yerleşik kişilerin kullandığı bir uygulama niteliği kazanmasına sebep olmuştur.

Ülke ekonomisini rahatsız etmeye başlayan ve ülke genelinde çeşitli meslek kuruluşlarının şikâyetlerine yol açan bahse konu olumsuz gelişmelere son verilmesi amacıyla, 2000 yılından itibaren yürürlüğe konulan politikalar doğrultusunda, ithalatta il ihtiyacı ölçütü kesin kurallara bağlanmış, motorin ithalatı tedricen azaltılmaya başlanmış, ithal edilen ürünlerin ilgili il sınırları dışına çıkarıldığının tespiti halinde cezaî müeyyidelerin tatbik edilmesi hükme bağlanmış ve motorin ithalatında alınması gereken vergi ve fonların oranı büyük ölçüde yükseltilmiştir. Nitekim, 1 Eylül 2002 tarihinde, sınır ticareti kapsamında motorin ithalatına tamamen son verilmiş bulunmaktadır. Bununla birlikte, mevcut sınır ticaretinin yerine geçmek üzere, söz konusu uygulamadan sınır illerinde esnaf ve tacirler ile bilhassa küçük ve orta boy imalatçı işletmelerin daha fazla yararlandırılması ve dışticarete yönlendirilmesiyle, böylece bölgede yeni istihdam imkânları yaratılması amacıyla sınır illerindeki gümrük hatlarında sınır ticaret merkezleri kurulmasına yönelik olarak ilgili kurum ve kuruluşlarla yapılan çalışmalara devam edilmektedir. Mücavir il uygulaması dahilinde, yine, aynı bölgede yer alan sınır illerine komşu illerin hem pazar olma hem de sermaye desteği açısından bahse konu yeni uygulamaya dahil edilmesi planlanmaktadır. Yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde, Sinop İlinin coğrafî konumu itibariyle bahse konu uygulamaya dahil edilmesi imkânı bulunmamaktadır.

Tekrar saygılarımı sunuyorum.