Iv.tur (milli savunma bak.,bayındırlık bak.,ulaştırma bak.,)

CHP GRUBU ADINA MEHMET PARLAKYİĞİT (Kahramanmaraş)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Karayolları Genel Müdürlüğünün 2004 yılı bütçesi hakkında görüşlerimi sunmak için, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyorum.

Karayolları, ülkemizin, sosyal, ekonomik, idarî, sınaî, coğrafî ve turistik durumlarını; demir, deniz ve havayollarının ulaştırma politikasındaki yerini, gelecekteki gelişme olanaklarını ve savunma gereksinimlerini gözönünde bulundurarak, kara trafiğini düzene sokan ve kontrol eden, Bayındırlık ve İskân Bakanlığına bağlı, tüzelkişiliği olan katma bütçeli bir kuruluştur. 2004 yılı bütçesi üzerinde konuştuğumuz Karayolları, kara taşımacılığının yoğunluk kazanmasıyla oluşan talebin karşılanabilmesi için, ileri teknolojileri kullanarak tek platformlu yollardan "bölünmüş yol" dediğimiz iki platformlu yollara geçiş yapmış ve ilerisinde de yüksek standarda sahip otoyol yapı hizmetleriyle cumhuriyetin her döneminde yüz akı kurumlar olmuştur.

Ülkemizde, yük ve yolcu taşımacılığının yüzde 95'ini karşılayan karayollarımız, bu hizmetlerini, 1 851 kilometresi otoyol, 30 789 kilometresi devlet ve 29 952 kilometresi il olmak üzere, toplam 62 592 kilometre karayolu üzerinden yapmaktadır. Böylesine insan ve yük taşımacılığında yüksek düzeyde fonksiyonel olan karayollarımız, ne yazık ki, gerek uzunluk olarak gerekse fizikî standartlar olarak yeterli değildir. Türkiye'de, kilometrekareye düşen yol uzunluğu 80 metredir; gelişmiş Batı ülkelerinde bu değer 3 000'in üzerindedir.

Fizikî standart yönünden baktığımız zaman, gelişmiş Batı ülkelerinde yolların büyük bir kısmı bölünmüş yol olarak yapılmış ve yapılıyorken, ülkemizde bölünmüş yolların uzunluğu 6 188 kilometre ve toplam yollar içindeki payı yüzde 9,5 civarındadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1992-2003 yılları arasında toplam 60 000'e yakın yurttaşımız trafik kazaları sonucu hayatını kaybetti. Deprem ve diğer afetlerde kaybettiğimiz yurttaşlarımızın sayısı 22 000. Görülüyor ki, trafik terörü, diğer kaza ve olaylarda kaybettiğimiz insanların 3 katı şeklinde bir fatura çıkarıyor önümüze.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; karayollarındaki motorlu taşıt sayısında da, son yıllarda büyük bir artış olduğu görülmektedir. Ülkemizde, yüzde 1,5 düzeyindeki nüfus artışına karşın, yüzde 20 oranında araç sahipliği artışı görülmektedir. Bu da gösteriyor ki, çok gecikmeden, karayolu altyapısının, geleceğin ulaşım talebine paralel olarak, geometrik ve fizikî kapasitesinin bir program dahilinde yeterli düzeye getirilmesi kaçınılmaz olmuştur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanlarının artmasına rağmen, genel bütçeden aldığı pay yüzde 13'lerden, zaman içerisinde yüzde 1'e gerilemiştir. 2004 yılında, toplam 62 592 kilometrelik yolun sorumluluğu Karayolları Genel Müdürlüğüne yüklenmiştir. Bu yol içerisinde, merkez ve bölge ihaleli olarak devam etmekte olan, devlet ve il yolları yapımında kullanılmak üzere, 606 trilyon liralık ödenek ayrılmıştır. Bakanlığın 2004 yatırım programı gereği, kredili olarak yürütülen işler hariç tutulduğunda, devam eden ve yılı içerisinde ihalesi yapılacak işler için 3 katrilyon 842 trilyon 57 milyar lira ödenek gerektiğine göre, yıllık 606 trilyon ödenekle, programlı yolların sekiz-on yıldan önce bitirilmesi mümkün görülmemektedir. 2004 yılı için genel bütçeden, Karayollarına, toplam, 2 katrilyon 271 trilyon 875 milyar lira ayrılmıştır; 2003 senesindeki Karayollarına ayrılan bütçeyle eşdeğer durumdadır. 2003 senesindeki ortalama enflasyonu yüzde 25 kabul ettiğimizde, 2004 yılında Karayollarına ayrılan parasal değerlerle, bir önceki yıla göre yüzde 25 daha az yatırım, dolayısıyla, daha az yol yapılması kaçınılmazdır. Şurası unutulmamalıdır ki, bugünden, gereken kaynakların tahsisi sağlanmaz ise, ileriki yıllarda, bunun, çok daha pahalıya mal olacak yatırımları zorunlu kılacağı bir gerçektir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün için Karayolları Genel Müdürlüğü, bir yandan genel bütçeden aldığı yüzde 1'ler civarındaki paylarla, diğer yandan dış kredilerle veya yap-işlet-devret modelleriyle yapmaya, yaptırmaya çalıştığı yol ve otoyollarla, artan talebi on yıllara yayarak karşılamaya çalışırken, taşımayı salt karayollarıyla karşılamanın zorluğunu yaşıyor. Oysa, devlet, diğer taraftan taşımadaki payı yüzde 5'lere kadar düşen demiryolu işletmeciliğinin genel taşıma içindeki payını yüzde 30'lara çıkaracak önlemleri bir an önce almalıdır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 58 ve 59 uncu hükümetlerin acil eylem planlarındaki en büyük iddialarından biri, 15 000 kilometre ayrılmış yol yapımıyla ilgili olanıdır. İlk etapta, 2003 yılının sonuna kadar, Sayın Bayındırlık Bakanının beyanlarıyla, 1 600 kilometrelik ayrılmış yolun hizmete sunulduğu ifade edilmiştir. Karayollarının yanında DSİ, Köy Hizmetleri gibi kurumların tüm makine parkları ve gerekli sayıda teknik eleman ve yüzlerce işçinin emeği sonucu yapılan yolların, söylendiği gibi olmasa da, ihaleli yollara göre daha ucuza mal edildiği ifade ediliyor, mümkün de olabilir. Ayrılmış yol tekniğinin, kazaları azalttığı, trafik akışını kolaylaştırdığı elbette doğrudur; ancak, bu ilk uygulamada aceleyle trafiğe açılan bu ayrılmış yolların yapımında çok ciddî hatalar yapılmıştır. Şöyle ki:

1- Karayolları emrine makine ve insan kaynaklarını aktaran Devlet Su İşleri ve Köy Hizmetleri gibi kurumlar, ciddî boyutta kendi programlı işlerini ihmal etmişlerdir.

2- Ayrılmış yolun yeni platformu eski platforma paralel olarak, çoğunlukla aynı kırmızı kodlara bağlı olarak yapıldığından, eski yolun hatalı tüm düşey ve yatay kodları yeni platforma aynen taşınmıştır.

3- Bu hatalı uygulama sonucu eski platformdaki kaza karanoktaları yeni üretilen platforma da aynen taşınmıştır.

4- Yol yapımında...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)