Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

MÜHİP KANKO (Kocaeli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, kıymetli hazırun; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı dediğimiz zaman bugünkü yapılan konuşmalardan aslında bugün bu bütçenin yoksullukla mücadele etmek için değil yoksulluğu yönetmek için yapılmış bir bütçe olduğunu görüyoruz. Çünkü baktığınızda 2027 yılında 677,3 milyar lira bir bütçe var. Rakamın büyüklüğüne aldanmayalım çünkü nominal artış yüzde 27,3'ken reel artış sadece yüzde 1,9, enflasyonu göz önüne aldığınızda 1,9 artmış. Bakanlığın merkezî yönetim bütçesindeki payı da yüzde 2,80'den yüzde 2,48'e düşürülmüş. Bütçenin yüzde 74,6'sı cari transferlere ayrılırken sermaye giderlerinin payı sadece yüzde 1,49 yani sosyal hizmet altyapısına, bakım merkezlerine, kalıcı yatırımlara kaynak ayırmak yerine ağırlıklı olarak nakit yardımlarla günü kurtarmaya çalışıyorsunuz. Ancak asıl çarpıcı tablo, 2025 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya çıkıyor: Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu 2025 yılında 145 milyar 988 milyon lira gelir elde etmiş ancak yalnızca 85 milyar lira harcamış. Sonuç ne? Yoksullukla mücadele için oluşturulan fonda tam 60 milyar 900 milyon lira para harcanmadan bekletilmiş. Soruyorum Sayın Bakan: Üstelik fon gelirleri 30,54 artarken, giderler yüzde 18,28 azalmışken, fon gelirlerinin yüzde 98,8'i gelir ve kurumlar vergisi ve trafik cezalarından oluşmuşken, milyonlarca vatandaş temel ihtiyaçlarını karşılayamazken, yoksullukla mücadele fonunda 60 milyar lira niçin bekletilir? Vatandaştan vergi ve ceza yoluyla topladığınız parayı yoksul vatandaşa ulaştırmak için daha neyi bekliyorsunuz? Yine, Sayıştay raporuna göre 2025 yılında sosyal transferlerin başlangıç ödeneği 319 milyar lira. Baktığınız zaman, sermaye giderleri için ayrılan 6,6 milyar liranın yalnızca 4,1 milyar lirası harcanmış; yine, burada da harcanmayan bir para var. Bu tablo sosyal devlet anlayışının ne kadar zayıflatıldığının göstergesi. Kadın politikalarında da tablo değişmiyor. Kadının Güçlenmesi Programı'na 9,55 milyar lira ayrılırken kadın konukevi sayısı sadece 1 tane arttırılıyor. Kadına yönelik şiddetle mücadele için sadece 1 tane konukevi açmakla sorunu çözemeyeceğinizi görebilmemiz lazım. Sosyal devlet, yoksula yardım bütçesinde para bırakmayı değil ihtiyaç sahibine hakkını zamanında ulaştırmalıdır. Kadınları şiddet karşısında, engellileri ailesinin imkânlarına, yaşlıları çaresizliğe mahkûm etmek sosyal devlet anlayışı olamaz. Bu arada, bizim anlayışımızda sosyal yardım bir lütuf değildir, anayasal bir haktır. Çocukların aç kalmadığı, gençlerin eğitimden kopmadığı, kadınların güvende olduğu, engellilerin ve yaşlıların insanca yaşadığı bir Türkiye mümkündür.

Bakın, Bakanlığınızla ilgili birkaç tane örnek vereceğim: Örneğin, Dilovası'nda piknik tüpünden zehirlenen Salih bebeği sanıyorum hatırlarsınız, SMA hastası çocuğunun fişini çekip daha sonra gidip intihar eden Derince'de bir hastadan bahsediyorum, bunu da bilirsiniz. Bunun dışında, yine, özellikle Diyarbakır'da cinsel tacizle suçlanmış bir kişiyi yönetim kademesine atayıp, orada yeniden bir cinsel tacizde bulunduktan sonra başka bir yere atanması, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında bir şeylerin yanlış gittiğini göstermektedir.

Hepinize saygılar sunuyorum.

Teşekkür ederim.