V. tur (adalet bak.,yargitay başk.,danıştay başk.,enerji ve tabii kaynaklar bak.)

AK PARTİ GRUBU ADINA MUSTAFA ÖZTÜRK (Sinop)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı 2004 malî yılı bütçesi üzerinde, Grubumuz adına söz almış bulunuyorum; Heyetinizi, şahsım ve AK Parti Grubu adına saygıyla selamlıyorum.

Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı 2004 yılı bütçesinde yer alan ödenek miktarları incelendiğinde, genel bütçe içerisinden aldığı payın, ülkemizin ihtiyacı olan kısa, orta ve uzun dönemli araştırma, geliştirme ve yatırımların gerçekleştirilmesi için yeterli olduğunu söylemek mümkün değildir. Ülkelerin kalkınmasında ve sanayileşmesinde enerjinin önemi inkâr edilemez. Bir ülkede kişi başına düşen elektrik enerjisi tüketimi, o ülkenin gelişmişlik düzeyini gösterir. Ülkemizdeki enerji tüketimi, gelişmiş ülke tüketimlerinin çok altındadır. Ülkemiz, dinamik bir ekonomik gelişmeye ve yüksek bir nüfus artışına sahiptir. Bu yüzden, enerji ihtiyacı ve talebi hızla artmaktadır. Enerjide, yerli kaynaklarımıza dayalı üretimle, güvenilir, kaliteli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu olarak enerjinin tüketiciye sunulması amaçlanmaktadır. Dünyamızda enerji, ekonomik kalkınma, dışpolitika belirleme ve stratejik işbirliği oluşumlarına esas olurken, aynı zamanda, krizler, anlaşmazlıklar ve çatışmaların temel unsurunu oluşturmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; cumhuriyetimizin kurulduğu günden bugüne baktığımızda, 1923 yılında Türkiye elektrik sisteminin kurulu gücü 33 megavat iken, bu miktar, 2003 yılı sonunda yaklaşık 1 100 kat artarak 36 000 megavata ulaşmıştır ve yine, 1923 yılında 45 000 000 kilovat/saat olan üretimimiz yaklaşık 3 200 kat artarak 142 milyar kilovat/saate ve kişi başına yıllık enerji tüketimi 560 kat artarak 3,6 kilovat/saatten 2 000 kilovat/saatler mertebesine ulaşmıştır.

Ülkemizde elektrik enerjisi talebi, uzun yıllardan beri, yaklaşık yüzde 8'ler oranında artarken, 2001 yılında ilk defa yüzde 1,1 oranında artmıştır. 2002 yılında ise, bu oran, yüzde 4,5 olmuştur. 2003 yılında enerji talep artışı ise, bir önceki yıla göre yüzde 6,4 artmış ve üretimimiz de 142 200 000 000 milyar kilovat/saate ulaşmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye elektrik sistemi için üretim planlaması ve üretim kapasitesi projeksiyonunun hazırlanması görevi TEİAŞ'a aittir. Bu projeksiyonun amacı, piyasa katılımcılarına yol gösterilmesidir. Bu çerçevede, 2003-2012 yıllarını kapsayan on yıllık üretim kapasite projeksiyonu TEİAŞ tarafından hazırlanmış ve kurul onayını müteakip yayımlanmıştır.

Bu projeksiyona göre, önümüzdeki on yıllık dönemde, talebin ortalama yüzde 9,5 oranında artması beklenmektedir. Böylece, 2003 yılında 142 milyar kilovat/saat olan enerji talebinin 2012 yılında 323 200 000 000 milyar kilovat/saate, 22 000 megavat olan puant gücünün 2012 yıllarında 50 520 megavata ulaşacağı tahmin edilmektedir.

Gelecek on yıl için öngörülen elektrik enerjisi talebinin karşılanabilirliğine baktığımızda, mevcut, inşa halinde, lisans almış ve işletmeye giriş tarihi belirlenmiş olan üretim tesisleri dikkate alınarak, 2003 yılında yüzde 16 olan güvenilir üretim yedeğinin, 2005 yılında yüzde 8,5'e, 2006 yılında ise yüzde sıfıra düşeceği, 2006 yılı sonrası ise güvenilir üretim yedeğinin eksiye düşerek, talebin karşılanmasında sıkıntılar yaşanacağı öngörülmüştür.

Ülkemizde yeni bir enerji açığı meydana gelmemesi için gerekli planlamalar yapılmakta, yatırım, üretim ve işletme faaliyetlerinde herhangi bir aksamanın ortaya çıkmaması için gerekli tedbirler alınmakta, enerji yatırımlarında artan yıllık ihtiyaçlara göre planlama yapılmasına Bakanlığımızca devam edilmektedir.

Sayın milletvekilleri, elektriğin dağıtım ve ticaretini yapmakla görevli kuruluşumuz olan TEDAŞ, yaklaşık 24 000 000 aboneye hizmet vermektedir. Ülkemizde tüketiciye sunulan elektrik enerjisi satış tarifelerinin yüksek fiyatlarda olduğu malumunuzdur. Ancak, hükümetimizin, elektrik üretiminde yerli kaynaklara yönelmesi, petrol ve doğalgaza dayalı üretim oranını düşürmesi sayesinde elektrik enerjisi perakende satış tarifelerinde bir yıla yakın bir süredir zam yapılmamış, yapılan son tarifeyle sanayi müşterilerine yaklaşık yüzde 5 civarında indirim sağlanmıştır. Ayrıca, meskenlerde 150 kilovat/saat tüketimi aşan her 1 kilovat/saat için yüzde 50 zamlı tarife uygulamasından vazgeçilmiş ve her ay, mesken, sanayi ve diğer abonelerden fatura başına tahsil edilen güç bedeli uygulaması kaldırılmıştır. Ayrıca, kayıp kaçaklarla mücadelede başarılı olunmuştur.

Enerjinin gayri safî satış hâsılatı üzerinden yüzde 3,5 olan TRT payı, yüzde 2'ye indirilmiş; bu oranın sıfıra düşürülmesi ve diğer maliyet-dışı vergi ve fonların da kaldırılması konusunda Bakanlığımızın çalışmalar yaptığını bilmekteyiz.

2004 yılında elektrik fiyatlarının artmayacağını Sayın Bakanımız ifade etmiştir. Bu kapsamda, kamu elektrik üretim santrallarını işleten EÜAŞ'ın yerli kaynaklarla üretim yapmasına ağırlık verilmiş ve bu konuda gerekli tedbirler alınmıştır. Zorunlu olanlar haricinde, mobil santralların üretimleri yüzde 10 düşürülmüştür. Taahhütlerini yerine getirmediği için Bulgaristan'dan elektrik ithalatı durdurulmuştur.

Bakanlığımızca, Rusya'dan ithal edilen doğalgazda gerçekleştirilen fiyat ve miktar indirimi, ucuz enerji politikalarına büyük oranda olumlu etki yapacaktır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2001 yılından itibaren ülkemizde yürürlüğe giren 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunuyla, enerji piyasasının oluşturulması amaçlanmıştır. Yeni piyasa yapısında, üretim harici girdileri maliyete yansıtmayan, çapraz sübvansiyonu kaldıran, rekabete dayalı, arz güvenliğini esas alan enerji politikaları uygulanacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)