13.6.1989 tarihli ve 3568 sayılı yasa ve mali müşavirlik konusunda

MUSTAFA ÖZYÜREK (Mersin)- Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Ben de, bugün üzüntüyle haber aldığımız, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanımız Ahmet Piriştina'nın vefatı nedeniyle duyduğum üzüntüyü ifade ediyor ve tüm İzmirlilere, halkımıza, yakınlarına başsağlığı diliyorum.

Değerli arkadaşlarım, ben, bugün, 13 Haziranda Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununun yayımlanmasının yıldönümü nedeniyle söz almış bulunuyorum.

Değerli arkadaşlarım, 1989'da bu kanun yayımlanmış, 1990 yılında odalarımız ve onun üst birliği olan TÜRMOB kurulmuştur. Bu meslek, malî müşavirlik mesleği, serbest piyasa ekonomisinin uygulandığı bütün ülkelerde vazgeçilmez bir müessesedir; yani, çağdaş bir müessesedir; ama, Türkiye'de, 1932 yılından beri çok çeşitli yasa tasarıları hazırlanmış olmasına rağmen, bir türlü kanunlaştırılamamış, ancak 1989 yılında, önemli eksikleriyle, yasa çıkarılabilmiştir. Eksikleri olmasına rağmen, böyle bir yasanın çıkmış olmasından malî müşavirler camiası memnundur ve bu konuda emeği geçen herkesi şükranla anmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, bu müessese çok eskidir. Amerika Birleşik Devletlerinde 1886 yılında, Almanya'da 1899 yılında, Yunanistan'da 1950 yılında malî müşavirliği düzenleyen yasalar çıkarılmış, Türkiye'de ise, ancak 1989'da böyle bir yasa çıkarılabilmiştir.

Bu yasanın çıkmasından itibaren, bugün, 66 000'e ulaşmış olan serbest muhasebeci, serbest muhasebeci malî müşavir ve yeminli malî müşavirler 78 odada örgütlenmiştir ve bunların üst birliği olarak da TÜRMOB faaliyette bulunmaktadır.

Bu mesleğin mensuplarının esas amacı ekonomiyi kayda almak ve ekonomik faaliyetlerle ilgili denetim yapmaktır. Malî tabloların denetlenmesi suretiyle ekonominin şeffaflaşmasında, kamunun aydınlatılmasında önemli görevler üstlenmişlerdir. Yasa çıkarken, gerekçesinde, bu yasanın esas amacının Maliye Bakanlığının vergi yükünü hafifletmek olduğu ifade edilmiş; ama, 1989'da çıkarılan yasada vergi denetimi konusunda herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Daha sonra, 1994 yılında, Vergi Usul Kanununa getirilen mükerrer 227 nci maddeyle malî müşavirlere vergi beyannamelerinin öndenetimini yapmak, imzalamak ve tasdik etmek yetkileri verilmiştir; ama, bu yetki yasada yer almış olmasına rağmen ve gelip geçmiş bütün maliye bakanlarının söz vermesine rağmen, bugün, yeteri kadar uygulanamamaktadır.

Gene, Bankalar Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülürken, o zaman Başkanı bulunduğum TÜRMOB'un da talepleriyle ve sayın milletvekillerinin desteğiyle Bankalar Kanununa kredi talebinde bulunan tüm müşterilerin malî tablolarının, malî müşavirler tarafından denetlenmesi konusunda bir düzenleme yapılmış, ama, ne yazık ki, bugüne kadar hiçbir kredi müşterisinin malî tablosu denetlenmemiştir. Bu denetlemenin yapılmamış olması, bankaların, dilediğine, hiçbir ölçüye uymadan kredi vermesi sonucunu doğurmakta ve hepimizin şikâyet ettiği batık kredilere yol açmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Özyürek.

MUSTAFA ÖZYÜREK (Devamla)Eğer, bu düzenleme hayata geçirilmiş olsaydı, bugün şikâyetçi olduğumuz pek çok batık krediyle karşı karşıya gelmezdik.

Değerli arkadaşlarım, bu iki konunun, yani, Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesine işlerlik kazandırılmasının ve kredi müşterilerinin malî tablolarının denetlenmesinin mutlaka hayata geçirilmesi gerekir. Türkiye Büyük Millet Meclisinden çıkmış olan bu kanunların uygulanmasının takibini hükümetin yapması gerekiyor.

Yine, ekonominin denetiminde çok önemli rolü olan bu meslek camiasının önünün açılması, desteklenmesi konusunda, gelip geçmiş hükümetler, pek çok vaatte bulunmuşlardır; ama, bugüne kadar somut hiçbir adım atılamamıştır. 1989 yılında çıkarılan yasada hangi müesseseler varsa, o devam etmektedir. Zaman zaman, biraz önce bahsettiğim gibi, bazı kanunlarla ek görevler verilmiş olmasına rağmen, hükümetlerin duyarsızlığı nedeniyle bu düzenlemeler de hayata geçirilememiştir.

Türkiye, hepimizin şikâyet ettiği, çok konuştuğu gibi, kayıtdışı ekonominin, neredeyse, kayıtlı ekonomiden daha büyük olduğu bir ülkedir. Böylesine bir ülkede vergi denetiminin, malî denetimin sadece resmî vergi inceleme elemanları tarafından yapılması yeterli değildir. Bunda, serbest muhasebecilerin, serbest muhasebeci malî müşavirlerin ve yeminli malî müşavirlerin denetimiyle de önemli bir mesafe alabiliriz, Maliye Bakanlığının yetkisini azaltabiliriz. Eğer, hükümet, kayıtdışı ekonomiyle ciddî şekilde mücadele etmek istiyorsa, çeşitli kanunları çıkarmadan önce, yürürlükte bulunan kanunlara dayanarak malî müşavirlere ek yetkiler vermeli ve onların kayıtdışı ekonomiyle mücadelesindeki çabalarına, yardımlarına destek olmalıdır.

Ben, bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Mevcut yasalarda yer alan, malî müşavirleri yetkilendiren, görevlendiren hükümlerin hükümetimiz tarafından gecikmeden yerine getirilmesini talep ediyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)