At yarışları hakkında kanunda değişiklik yapılması hk. (s.s.1090)

CHP GRUBU ADINA NECATİ UZDİL (Osmaniye)Etmeye çalışırız. Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; At Yarışları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; sizleri saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, atçılık, at sevgisi, atalarımızdan bu yana, neredeyse genlerimize işlemiş, geleneklerimiz arasına girmiştir; günümüzde de bu gelenek, zor şartlar altında da olsa sürdürülmeye çalışılmaktadır. Atla birlikte yapılan çeşitli oyunlar, yarışlar, kültürümüzün bir parçası olmuştur, at yarışları da bunlardan biridir. At yarışlarının tarihi ise çok eski; düzenli olarak yarışların başlaması 1856 yılına dayanmaktadır. O yıllardan 1950 yılına kadar, Jokey Kulübü değişik isimler altında kurulmuş, at yarışlarını, sekteye uğrayarak da olsa, sürdürmüştür. 1920'lerde, Mustafa Kemal Atatürk'ün Ankara'da yarışlar düzenlediğini, bu yarışların 1927'de Gazi Koşusu adı altında devam ettiğini görüyoruz.

Jokey Kulübü, resmî olarak 1950 yılında kurulmuş, 1953'te Türkiye Jokey Kulübü adını alarak kamu yararına hizmet veren derneklerden sayılmıştır. Yine, 1953'te kabul edilen 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna dayanılarak, Türkiye Jokey Kulübü ile Tarım Vekâleti arasında yapılan sözleşmeyle, kulüp, at yarışlarını, Tarım ve Köyişleri Bakanlığından aldığı yetkiyle düzenlemeye devam etmektedir.

Halen 7 ilimizde at yarışları sürdürülmektedir. Günümüzde at yarışları ve atçılık sektöründe yaklaşık 30 000 kişi çalışmaktadır. Aileleriyle birlikte yaklaşık 200 000 kişinin geçimi bu sektördendir.

Değerli arkadaşlarım, at yarışlarının yapılabilmesi için gerekli altyapı ve organizasyonlar için tek maddî kaynak, at yarışlarında oynanan müşterek bahislerden elde edilen gelirdir. Bu da, müşterek bahislerde elde edilen brüt hâsılatın yaklaşık yüzde 15-25'i kadardır. Bu gelirlerle atçının yarış ikramiyesi, yetiştiricinin primleri, hipodromlar ve haraların cari harcamaları karşılanmaktadır.

Türkiye Jokey Kulübü, son üç yılda gelirlerinin azalması nedeniyle zarar etmektedir. Şans oyunları sektöründe daha az kesinti yapılan, yüzde olarak daha çok ikramiye dağıtan diğer şans oyunlarının artışı, at yarışlarına olan ilginin azalmasına neden olmuştur. Örneğin, son iki yılda şans oyunlarındaki payı şöylece gözlerinizin önüne sermek istiyorum. 2004 yılında at yarışlarının payı, şans oyunlarında, yüzde 49 iken, 2005 yılında yüzde 34'e düşmüştür; Millî Piyangonun payı yüzde 41'den yüzde 28'e düşmüştür. Biliyorsunuz, İddaa diye bir şans oyunumuz daha var; bunun payı yüzde 10'dan, 2005 yılında yüzde 38'e çıkmıştır.

Oranların hızla değişmesinin en büyük nedeninin kesintilerdeki farktan kaynaklandığı göz önündedir. At yarışlarında kesintiler yüzde 65'lere varmakta iken, İddaada bu kesintiler yüzde 27 civarındadır. Dünyadaki örneklerden birkaç tane vermek istiyorum: Hindistan'da at yarışlarındaki kesinti yüzde 15, Hong Kong'ta, İngiltere'de yüzde 19, Yunanistan'da yüzde 20, İrlanda'da yüzde 21, Fransa'da yüzde 28, Arjantin'de yüzde 30, Türkiye'de yüzde 65. Değerli arkadaşlarım, bu şartlarda ne olur; tabiî ki, Türkiye Jokey Kulübü zarar eder. Türkiye Jokey Kulübünün birikmiş kaynakları tükenmektedir. İleriki yıllarda yarışların sürdürülmesi zorlaşmaktadır.

Şimdi, önümüzde At Yarışları Hakkında Kanunda değişiklik yapan bir yasa bulunmaktadır, şu an bunu görüşmekteyiz. Ne var bu yasada; dopingle ilgili bir değişiklik; ikinci olarak, ceza yetkisinin artırılmasıyla ilgili bir konu; üçüncü olarak, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı hesabında biriken paraların kullanımıyla ilgili bir değişiklik.

Değerli arkadaşlarım, bu değişiklikler yukarıdaki sıkıntılarını saydığımız Türkiye Jokey Kulübünün at yarışlarıyla ilgili sorunlarını ve Türk atçılık sektörünün dünyadaki atçılık sektörleriyle yarışmasını sağlamaya yeter mi sizce?! İçinizden, yeter diyebilecek olan var mı?! İktidarın, her zaman yaptığı gibi, getirilen yasalarla sorunlara köklü çözümler getirme yerine, sıradan, günübirlik kaygılarla yasalarda değişiklik yaparak, kendine övünme payı çıkarmaktadır. İşte, bugünkü yasa da bunlardan bir tanesidir.

Değerli arkadaşlarım, bunun en güzel örneği, Tarım ve Köyişleri Bakanımızın her zaman yaptığı gibi, kürsüye çıkıp, Mera Kanununu değiştirdik, çiftçi borçlarını yeniden yapılandırdık, Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanununu çıkardık, Tarım Kredi ve Kooperatifler Kanununda değişiklik yaptık.

MAHFUZ GÜLER (Bingöl)Doğru.

NECATİ UZDİL (Devamla)Doğru!..

MAHFUZ GÜLER (Bingöl)Doğru.

NECATİ UZDİL (Devamla)Dinleyin… Doğru!..