Nasreddin hoca festivali nedeniyle

ORHAN ERDEM (Konya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dünyayı güldüren ve düşündüren adam Nasreddin Hoca anısına bu yıl 44 üncüsü yapılacak Akşehir 5-10 Temmuz Uluslararası Nasreddin Hoca Şenlikleri dolayısıyla gündemdışı söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Heyetinizi saygılarımla selamlıyorum.

Tarihî kaynaklara göre, Selçuklular devrinde yaşayan Nasreddin Hoca, Sivrihisar-Hortu'da doğmuş, Konya'da ve eğitimini ve felsefesini yaydığı Akşehir'de, Seyit Mahmut Hayranî ve Seyit Hacı İbrahim'den aldığı derslerle İslam diniyle ilgili çalışmalarını sürdürmüş, medresede ders okutup kadılık görevinde bulunmuştur. Yaşadığı devirde, iyi eğitimli Nasreddin Hoca, gösterişsiz yaşantısı içinde dert çeken, uman, isteyen, efkârlanan ve efkârını bir nükteyle açığa çıkaran bir şahsiyettir. Özellikle, karşısındakinin durumuyla çelişki içinde bulunmasını, Nasreddin Hoca, en iyi şekilde kullanmıştır. Güldürürken düşündürmesini bilerek, nesiller boyu yaşanan olaylarla aynı konumda özdeşleşmiştir. Hepimizin bildiği birçok fıkrasını, tekrar, burada anlamak ve ifade etmek istediklerini anlamaya çalışmak için zikredersek: Nasreddin Hoca bir ziyafete yeni kürküyle gitmiş, gördüğü itibar üzerine "ye kürküm ye" diyerek insanı yalnızca dış görünüşüyle değerlendiren toplumun, aynı şekilde, doğuran kazan hikâyesinde açgözlülüğünü, Akşehir Gölüne yoğurt çalarken "göl yoğurt tutar mı" diyenlere "ya bir tutarsa" cevabı; kürsüye çıkarak "ey ahali ne söyleyeceğimi biliyor musunuz" diye sorduğunda, birkısım dinleyici "biliyoruz" birkısım dinleyici de "bilmiyoruz" cevabını verince, dinleyicilere dönerek "o halde, bilenler bilmeyenlere öğretsin" diyerek kürsüyü terk etmesi; yine, eşeğinden düştüğünde, gülenlere "ne gülüyorsunuz yahu, düşmeseydim zaten inecektim" deyişi; yitirdiği eşeğini türkü söyleyerek ararken, bunun nedenini soranlara "bir umudum şu dağın ardında, orada da bulamazsam o zaman seyredin benim feryadımı" cevabını vermesi, onun çok renkli ve insanoğluna ders verici birkaç anekdotudur.

Nasreddin Hoca'nın alaycı filozof kişiliği, bineğiyle, karakaçanıyla, eşeğiyle de özdeşleşmiştir. Bir davet sonrası, eşeğine ters binerek, uğurlayanlara sırtını dönmeden gitme çabası, günümüze kadar ona mahsus bir model olarak bugünlere gelmiştir.

Güldüşün ustası Nasreddin Hoca, Türk dünyasında, Balkanlarda, Ortaasya'da, Ortadoğu'da çok geniş bir coğrafyada yaşamaktadır. Nasreddin Hoca'nın torunları Akşehir halkı, çok sevdikleri hocalarını yaşatmak, anmak için her yıl düzenledikleri 5-10 Temmuz etkinlikleriyle, Nasreddin Hoca'yı ulusal ve uluslararası düzeyde daha çok tanıtma gayreti içinde olmuş, bunu da kıt kaynaklarıyla en iyi şekilde başarmışlardır.

Bu yıl şenliklerde Nasreddin Hoca'yı canlandıracak olan sanatçı Hasan Kaçan, bu geleneği çağdaşlaştırarak günümüze uyarladığı "Ekmek Teknesi" dizisiyle televizyonlarda Nasreddin Hoca felsefesini yansıtmıştır. Bu çalışmayı ve benzer çalışmaları destekleyecek ve bu yıl ilk defa verilecek olan Nasreddin Hoca altın eşek gülmece ödülleri, Kültür Bakanlığının katkılarıyla bundan sonra da devam edecek, bu etkinliklerde, bu tip organizasyonlar, diziler, başarılı insanlar ödüllendirilecek.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)