Denizli mv.ümmet kandoğan'ın, bazı belediyelerin kaldırılması hakkında kanun teklifi (s.s.308)

AK PARTİ GRUBU ADINA ÜMMET KANDOĞAN (Denizli)Sayın Başkan, Türkiye Büyük Millet Meclisinin değerli üyeleri; görüşülmekte olan kanun teklifi üzerinde, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına, söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, bu kanun teklifinin altında imzası olan bir milletvekili olarak, bu teklifimin ülkemizin ne kadar menfaatına olduğunu anlatmaya çalışacağım.

Biraz önce bu kürsüden sizlere hitap eden CHP'nin değerli milletvekili, 1580 sayılı Belediye Kanununun 7 nci maddesini dikkatli bir şekilde okumuş olsaydı, bu konuşmanın muhtevası böyle olmayacaktı. 1580 sayılı Belediye Kanununun 7 nci maddesi, çok açık ve net bir şekilde, bir beldenin belediye olabilmesi, birkaç köyün birleşerek bir belde haline gelebilmesi için aranan tek kıstasın nüfus kıstası olduğunu, çok açık ve net bir şekilde ifade ediyor. Burada, okumak istiyorum: "Muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için nüfusları tutarının son nüfus sayımına göre 2 000'den fazla olması." Bu, kanunun amir hükmü.

ALİ ARSLAN (Muğla)Göç olursa bitti...

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Eğer, bir veya birden fazla köy bu nüfusa sahip değilse, 1580 sayılı Kanuna göre, belediye tüzelkişiliğini kazanma imkânı kesinlikle yoktur. Sayın Kesimoğlu bize soruyor: Niye sadece nüfus kıstası?.. Kanun öyle diyor Sayın Kesimoğlu. Belediye olabilmenin kesin ve tek şartı, nüfusun 2 000'in üzerinde olması.

ERDAL KARADEMİR (İzmir)Yeni belediye kurmuyoruz.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Kanunda, açıkça, kaybetme şekli gösterilmemişse, kazanılmasındaki usul gibi, aynı şekilde, bunun kaldırılması da, çok genel bir hukuk kuralıdır. Hukuk fakültelerinde ve diğer okullarda, birinci sınıfta, ilk, Anayasaya giriş ve hukukun temel kavramları dersinde, bu husus, çok açık ve net bir şekilde ortaya konulur. O bakımdan, bu getirmiş olduğum teklif, kanunun amir hükmüne uyulması yolunda bir vecibeyi yerine getirmekten ibarettir.

Bakınız, elimde, Danıştay kararları var, Yüksek Seçim Kurulu kararları var. 1977 yılında yapılan mahallî seçimlerde, Yozgat'ın Şefaatli İlçesinin Sarıkent ve Paşaköyü beldelerinin, tüzelkişiliklerinin sona ermemiş olmasına rağmen, seçimlere katılamayacağı yolunda Yüksek Seçim Kurulunun elimde kararı var.

OYA ARASLI (Ankara)O zaman niye çıkarıyorsunuz bu kanunu?

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Okuyorum: 1- 11 Aralık 1977 günü yapılacak genel yerel seçimlerde 1975 yılında yapılan nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusları 2 000'in altına düşmüş bulunan Şefaatli İlçesine bağlı Sarıkent ve Paşaköyü belediye sınırları içinde belediye başkan ve belediye meclis üyeliğiyle, mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinin yapılmayarak, bu iki yerde de Köy Kanunu hükümlerine göre muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinin yapılması yolunda kararımız var elimiz, Yüksek Seçim Kurulunun kararı.

ORHAN SÜR (Balıkesir)Niye Kanun çıkarıyorsunuz?

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Ayrıca Danıştay kararları var.

Bir belediyenin, belediye tüzelkişiliğinin kaldırılması da, kanunda gösterilmemiş olmasına rağmen, getirilen usulün aynısıyla yapılır. Bakın elimde Danıştay kararları var. Danıştay 3 üncü Dairesinin kararı var. Bu karar üzerine Danıştay Genel Kuruluna gitmiş; Danıştay Genel Kurulunun da kararı, nüfusu 2 000'in altına düşen belediyelerin tüzelkişiliklerinin kaldırılması yolunda.

OYA ARASLI (Ankara)Varsa niye kanun çıkarıyorsunuz?

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Yani bu Türkiye'de ilk defa uygulanan bir usul değildir, geçmişte de nüfusu 2 000'in altına düşen belediyelerin tüzelkişiliklerinin kaldırılmasına dair çok emsal kararlar vardır.

YILMAZ KAYA (İzmir)Şimdi, bir tane de Anayasa Mahkemesi kararı olacak elinizde.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Ancak, biz niye bu şekilde bir kanun teklifi getirdik, onu anlatmak istiyorum.

Danıştay yoluyla belediyelerin tüzelkişiliklerini kaldırabilirsiniz; ancak, bunun için ne yapmak lazım: 340 beldenin bağlı bulunduğu valiliklerin, son genel nüfus sayımına göre 340 beldenin nüfusu 2 000'in altına düşmüştür diye İçişleri Bakanlığına bildirmesi lazım. İçişleri Bakanlığı bunu alacak Danıştaya gönderecek, Danıştay bunun üzerinde çalışacak, 2 000'in altına düştüğü de son nüfus sayımıyla çok açık bir şekilde belli olduğu için, emsal kararlar da var, bunların tüzelkişiliklerini kaldıracak; ancak bu aylarca sürecek bir süreci gerektirir. Artı, Danıştayın bu kararından, bu belediyelerin tüzelkişiliklerinin kaldırılmasından sonra, bunların hak ve vecibelerinin ne olacağı, taşınır ve taşınmaz mallarının ne olacağı, alacak ve borçlarının ne olacağı konusunda yeni bir kanun çıkarmak durumundasınız. Zaman daralmıştır...

OYA ARASLI (Ankara)Niye daralıyor zaman?! Seçime kadar uygulayabilecek misiniz bunu?!

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Ben, bu teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin açıldığı günden beri düşünüyorum; ancak, biz, mahallî idareler reform tasarısı üzerinde uzun zamandan beri çalışıyoruz ve bu tasarıyı, seçim öncesi yetiştirebiliriz düşüncesindeydik; ancak, yetiştiremedik. Yetiştiremediğimiz için de... Tasarıda çok tartışılıyor, 5 000 mi olsun, 10 000 olsun diye, belediye nüfusu üzerinde tartışmalar var; ancak, şunu da buradan açıkça belirtmek istiyorum ki: Bu belediyeler, devletin sırtında artık bir yüktür arkadaşlar...

MEHMET S. KESİMOĞLU (Kırklareli)Nereye veriyorsunuz; il özel idarelerine veriyorsunuz...

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Bakınız, bu belediyelerin, toplam 32 trilyon borcu var arkadaşlar.

RASİM ÇAKIR (Edirne)Ankara Belediyesinin ne kadar borcu var?!

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Rakamlar elimde, bu belediyelerin 32 trilyon lira borcu var. Nüfusu 2 000'in altına düşmüş, 32 trilyon lira borç içerisinde olan belediyelerin, ülkemize, beldelerine hizmet etme imkânları kalmış mıdır?!

Ayrıca, İller Bankasından, her ay, genel bütçe vergi gelirlerinden, bu belediyelere pay gönderiliyor. Bu belediyelerin başkanları, aybaşlarında, sizlerin kapısının önüne geliyor, bizlere de geliyorlar; ne olur, İller Bankasından bize biraz daha fazla ödenek çıkartın, personel maaşımı ödeyemedim, işçi maaşını ödeyemedim diye, sizlerin, bizlerin kapısında.

YILMAZ KAYA (İzmir)Vakıflar Bankasından kredi verin...

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Artık bu belediyelerin, optimum ölçeklerde kurulması lazım. Bu fakir milletin sırtından ödenen paralarla, buraları, âdeta işçi bulma kurumu gibi, 15-20 işçiye, memura iş bulma yeri gibi düşünmemek lazım.

ALİ KEMAL DEVECİLER (Balıkesir)Ankara Büyükşehir ne olacak?

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Bakınız, dünya bu konuda ne yapmış arkadaşlar: Norveç'te, 1960 yılından sonra günümüze kadar, belediye sayısı yüzde 40 oranında azaltılmış; Yeni Zelanda'da 200'den 74'e düşürülmüş; Almanya'da 24 000 belediyeden 8 500'e belediyeye düşürülmüş; Danimarka'da 1 391 belediyeden 275 belediyeye düşürülmüş; İngiltere'de 1 600 belediyeden 450 belediyeye düşürülmüş.

ALİ TOPUZ (İstanbul)Sınırları ne olmuş belediyelerin onu söyleyin.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Peki, dünyanın gelişmiş ülkelerinde eğilim bu şekilde iken, gelişmekte olan Türkiye'de niçin biz belediyelerin sayısını artırmaya çalışıyoruz.

ALİ TOPUZ (İstanbul)Köy mü olmuş ötekiler?!

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Dünyada belediye sayısını artıran iki ülke var; biri Türkiye, diğeri de Portekiz. Portekiz'de de, 303 olan belediye sayısı, sadece 2 artarak 305 olmuş; ama, Türkiye'de 1991 yılından sonra tam 1 232 belediye kurulmuş ve bu belediyelerin büyük çoğunluğu da siyasî sebeplerle kurulmuştur.

ALİ TOPUZ (İstanbul)Lihteştayn'a da bakmak lazım; orada kaç belediye var!

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Sayın Kesimoğlu, burada, siyasî manevradan bahsetti. Sayın Topuz, geçen günkü konuşmasında, eğer bundan bir siyasî rant olacaksa, bu siyasî rantı CHP'nin elde edeceğini söyledi. Siyasî rant sizin olsun Sayın Topuz...

ALİ TOPUZ (İstanbul)Biz istemiyoruz.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Bu memleketin tek kör kuruşunun hakkını, hukukunu muhafaza etmenin şeref ve onuru bize yeter. (AK Parti sıralarından alkışlar)

ORHAN SÜR (Balıkesir)Balıkesir SEKA'yı geri alın; Danıştay kararı var.

ALİ TOPUZ (İstanbul)Demokrasi anlayışınız bu sizin!

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Değerli milletvekilleri, bu kanun teklifi, eğer sizlerin oylarıyla kanunlaşacak olursa, artık, Türkiye'de bir şey açık ve net olarak ortaya çıkacaktır: Geçmiş dönemlerde olduğu gibi, artık popülist politikalarla meselelere yaklaşmanın bittiğini bütün Türkiye görecektir. Bunun onuru, milletvekilleri olarak, hem sizlere, siyasî partiler olarak da hepimize düşecektir. Biliyorsunuz, geçmişte popülist politikalar uygulandığı için memleket bu hale gelmiştir; ancak, görüyorsunuz, son dönemde Meclisin ve milletvekillerinin itibarı yüzde 10'ların altında olmasına rağmen, bugün, en son kamuoyu araştırmalarına göre, Meclisin ve milletvekillerinin itibarı yüzde 38'ler seviyesindedir.

ALİ TOPUZ (İstanbul)Siz mi yaptınız bunu?!

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Hep beraber yaptık.

ALİ TOPUZ (İstanbul)İşte öyle söyle.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Bize, birçok konuda destek oldunuz. Destekleriniz için teşekkür ediyoruz; ancak, biz, bu olaya siyasî yaklaşsaydık, 340 belediyenin belediyeliğinin kaldırılması meselesine siyasî olarak yaklaşsaydık, seçimlerden önce, bu 340 belediyenin tüzelkişiliğini kaldırma yolunda bir teklifi sizlerin önüne getirmezdik.

Bütün kamuoyu araştırmaları çok açık ve net bir şekilde gösteriyor; Adalet ve Kalkınma Partisinin oy oranı yüzde 50'ler seviyesinde ve eğer oralarda seçim olsaydı, bu 340 belediyenin en az 300 tanesi Adalet ve Kalkınma Partisinin adaylarına ait olacaktı.

ALİ KEMAL DEVECİLER (Balıkesir)Anlat Ümmet, anlat!..

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Bakın, en azından istatistik hesaplarda, en az 300 belediye Adalet ve Kalkınma Partisi hanesine yazılacak olmasına rağmen, biz, olaya bu şekilde yaklaşmadık; sadece ülke menfaatları doğrultusunda, sadece devletin kıt kaynaklarının en optimal bir şekilde vatandaşın hizmetine verilmesi düşüncesinden yola çıkarak bu kanun teklifini sizlerin huzuruna getirdim. İnşallah, biraz sonra oylayacağız, bu kanun teklifi sizlerin de desteğiyle Meclisimizden geçer ve kanunlaşır.

Bakınız, bütün dünyada, 1980'li ve 1990'lı yıllarda, kamunun yeniden yapılanması yolunda çok ciddî çalışmalar yapılmıştır. Avrupa Birliğinde optimum belediye ölçeği 22 000 nüfustur. Bu, Avrupa Birliği standardıdır ve dünya, bu doğrultuda, bu noktada hareket etmektedir. İşte, bizler de, inşallah, önümüze kamu yönetimi reform tasarısı geldiğinde, yerel yönetimlerle ilgili olarak, merkezî idare ve yerinden yönetimle ilgili olarak, Türkiye'nin önünü açacak; Türkiye'nin ufkunu açacak, modern, çağdaş bir ülke olma yolunda hedefler ortaya koyacak olan o tasarılar da inşallah Meclisten geçtikten sonra, ülkemiz, gelişmiş, demokratik, çağdaş ülkelerde yerel yönetimler ve merkezî idare hangi şekildeyse, o hale gelecek ve çok güzel ve başarılı neticeler elde edeceğiz.

ALİ TOPUZ (İstanbul)İslim arkadan gelecek herhalde.

ÜMMET KANDOĞAN (Devamla)Ben, bu duygu ve düşünceler içerisinde, bu teklifimizin kanunlaşması halinde, memleketimize ve milletimize hayırlı olmasını temenni ediyor, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına, hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)