2005 mali yılı bütçe kanun tas.(2 nci tur görüşmelerinde) başbakanlık,dış ticaret müsteşarlığı

AK PARTİ GRUBU ADINA ALİ ÖĞÜTEN (Karabük)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan evvel, yüce milletimizi, onların değerli temsilcilerinin bulunduğu Yüce Meclisimizi ve televizyonları başında bizleri izleyen değerli vatandaşlarımızı Grubum ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum.

Ülkemizin de içerisinde bulunduğu bölgenin dışpolitika ve ekonomi alanlarında çok zorlu bir dönemden geçtiği bugünlerde, bürokrasimizin güzide kurumlarından biri olan Dış Ticaret Müsteşarlığı bütçesi hakkındaki görüşlerimi arz etmek üzere huzurlarınıza gelmiş bulunmaktayım.

Hepinizin malumu olduğu üzere, ülkemizin Avrupa Birliğine tam üye olması yönünde çok önemli bir adım olan Brüksel Zirvesi, gündemin en sıcak konularından birini oluşturmaktadır. Öte yandan, belki de kısa vadede ülkemizi hem ekonomik hem de politik açıdan en fazla ilgilendiren ve yaklaşık iki yıldır devam eden Irak savaşı, içinde bulunduğumuz coğrafî bölgedeki gelişmeleri derinden etkilemeye devam etmektedir. Tam manasıyla ifade etmek gerekirse, ülkemiz bir ateş çemberinin içinde bulunmakta ve tarihî bir dönemeçten geçmektedir.

Dışpolitikada yaşanan bu gelişmelere paralel olarak, ülkemiz, 2001 yılında yaşamış olduğu büyük ekonomik krizin yaralarını sarmış ve hızlı büyüme sürecine girmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu 10 dakikalık süre içerisinde belki satırbaşlarıyla ifade edebileceğim ve teferruata girmeyeceğim. Genelde, Dış Ticaret Müsteşarlığının birimleriyle ilgili, yapması gereken şeyler ve beklentilerimizle ilgili -Sayın Bakanımız da buradalar- konulara değinmek istiyorum ağırlıklı olarak.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk ekonomisindeki büyümenin en önemli tetikleyicilerinden biri de, ihracatımızda görülen olağanüstü artış olmuştur. 2004 yılında yaşanan yüksek oranlı artış, Türkiye'de bazı şeylerin gerçekten değişmekte olduğunun en önemli göstergesi sayılmalıdır. Yaşanan tüm bu zorluklara rağmen Türk üretici ve ihracatçısı çok kısa bir sürede dış pazarlara yönelmesini bilmiş, uluslararası koşullarda yaşanan gelişme ve şoklar karşısında esnek davranabilme özelliklerini en iyi şekilde ortaya koymuştur.

Dış Ticaret Müsteşarlığının çok önemli birimlerinden birisi İhracat Genel Müdürlüğüdür. İhracatımız, 2004 yılının ilk 10 aylık döneminde yaklaşık yüzde 31 oranında artarak 50 600 000 000 dolar olarak gerçekleşmiştir. 2004 yılının birçok ayında 5 milyar dolar barajını geçen ihracat rakamları, bu performansın 2005 yılında da devam edeceği sinyallerini vermiştir.

Nitekim, 2005 yılı programında, ihracatın 71 milyar dolara ulaşmasının beklendiği ifade edilmektedir. Uluslararası standart ticaret sınıflamasına göre, 2004 yılında tarım ürünleri ihracatının payı yüzde 10'a gerilemiş; ancak, buna rağmen, 5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Madencilik ürünleri ihracatının payı yüzde 4,5'e ulaşarak, 2 300 000 000 dolar seviyesine yükselmiştir.

Sanayi ürünleri ise, ihracat içerisindeki payını artırmaya devam etmiştir. 2004 yılı ocak-ekim döneminde, sanayi ürünleri ihracatının payı yüzde 85'in üzerine çıkarak, 43 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır.

Ayrıca, ihracatımızda yaşanan sektörel gelişmeler, Türkiye'de teknoloji/yoğun ürünlerin üretimine hızlı bir geçiş yaşandığını göstermektedir. Otomotiv, büro ve haberleşme cihazları gibi yüksek teknoloji ürünlerini içeren makineler ve ulaşım araçları ihracatının toplam ihracat içerisindeki payı yüzde 28 seviyesine yükselmiş, 14 500 000 000 dolara ulaşmıştır.

Yine, aynı şekilde, katmadeğeri yüksek olduğu ve üretiminin ar-geye dayandığı kimyasal ürünler ihracatında yaşanan genel ihracat artışının üzerinde olan yüzde 33 oranındaki artış da, kayda değer bir artıştır. Bu artış sonucu, kimyasal ürünler ihracatı 2 milyar dolara ulaşmıştır.

Yine, aynı şekilde, Dış Ticaret Müsteşarlığımızın bilinçli bir şekilde yürütmekte olduğu stratejiler sonucu, komşu ve çevre ülkelere ihracatımız, 2004 yılının ilk on aylık döneminde yüzde 37,3 oranında artarak, yaklaşık 14 milyar dolara yükselirken, Afrika ülkelerine ihracat yüzde 32,7 oranında artarak, 2 400 000 000 dolar seviyesine yükselmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2004 yılında ithalatımız, ihracatımız gibi hızlı bir büyüme kaydetmiştir. Türkiye gibi yüksek hızda bir büyüme gösteren ve sermaye birikimi yeterli olmayan ülkelerde bu olgu kaçınılmaz olarak ortaya çıkmaktadır.

2004 yılının ocak-ekim döneminde ithalat, yüzde 39,9 oranında artarak, 78,2 milyar dolar seviyesine yükselmiştir. 2003 yılında artan imalat sanayii üretimi kapasite kullanım oranlarına paralel olarak -biliyorsunuz, kapasite kullanım oranları, 2001 ve 2002 yıllarında çok düşük seviyedeydi, 2003 ve 2004 yıllarında bu kapasite kullanım oranları, Türkiye'deki sanayicilerimizde, yüzde 80-85'lere çıkmıştır- aramalı ithalatı hızlı bir artış kaydederken, 2004 yılında yeni yatırımların bir göstergesi olarak yatırım malları ithalatı genel ithalat artışının üzerinde bir gelişme kaydetmiş, toplam ithalat içindeki payını yüzde 18'e yükselterek 13,8 milyar dolara ulaşmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dünya Ticaret Örgütünün kurulması, ülkemizin Avrupa Birliği gümrük birliğine girmesinden sonra ihracatı teşvik mekanizmaları yeniden gözden geçirilmiş ve bu çerçevede uluslararası taahhütlerimizle uyumlu yeni destekleme mekanizmaları yürürlüğe konulmuştur. 1995 yılında çıkarılan ihracatta devlet yardımları kararı kapsamında, ihracatçılarımızın ar-ge, pazar araştırması, istihdam, eğitim, yurtiçi ve dışı fuarlara katılım, yurtdışı ofis ve mağaza açma, moda ve marka oluşturma gibi faaliyetlerini desteklemeyi amaçlayan programlar uygulamaya konulmuştur.

Yine, uluslararası taahhütlerimize uygun olmak üzere, bazı tarımsal ürünlerimizin ihracatına nakdî teşvik verilmesine devam edilmektedir.

Üreticilerimize dünya fiyatlarından hammadde ve aramadde temini sağlayan ve bu yolla ihracat aşamasında önemli bir maliyet avantajı getiren "dahilde işleme rejimi" uygulamasına devam edilmektedir.

Dış Ticaret Müsteşarlığının ihracatımızı geliştirme kapsamında diğer bir uygulaması ise tanıtım faaliyetleridir. Bu faaliyetler kapsamında, bir yandan, dünyanın çeşitli ülkelerinde düzenlenmekte olan uluslararası fuarlara firmalarımızın katılımı desteklenmekte, yine bu kapsamda, ülkemiz ihracatçılarının yabancı ithalatçılarla doğrudan temaslarını sağlayan ticaret ve alım heyetleri programları düzenlenmekte, başta komşu ülkelerimiz olmak üzere, hedef pazarlarımıza öncelik verilmektedir. Bakanımız Sayın Kürşad Tüzmen'in de çok önem verdiğini ifade ettiği komşu ve çevre ülkeler stratejisinin ne kadar önemli olduğuna da vurgu yapmak isterim. Aynı coğrafyada yaşamakta olduğumuz, dil, din, kültür ve tarih birlikteliğimiz olan ülkelerle ticarî ilişkilerimizin kısa sürede daha makul seviyelere çıkarılması yönünde yapılan çalışmaları desteklediğimi belirtmek isterim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; biraz önce sadece kısaca değindiğim bu faaliyetler yürütülürken, üzülerek belirmek isterim ki, ihracatçılarımıza yeterli desteğin verildiğini söylemek pek mümkün görülmemektedir. Özellikle, nakdî ödemelerin gerçekleştirildiği devlet yardımları kapsamında yapılan ödemelerin, ihracatçılarımıza, zorlu dış pazar koşullarında verilmesi gereken desteğin çok uzağında olduğu bir gerçektir. Önce de ifade etmeye çalıştığım gibi, 2004 yılında ihracatımızın bir önceki yıla göre yüzde 31 oranında artarak 62 milyar dolara çıkacağı tahmin edilmektedir; ancak, Destekleme Fiyat İstikrar Fonuna (DFİF) ayrılan ödenek, Türk Lirası bazında, bir önceki yıla göre yüzde 7 oranında gerilemiştir.

Eximbank konusuyla ilgili, değerli arkadaşımız bazı bilgileri ifade ettiler; ben atlıyorum.

Müsteşarlığın, elektronik ticaretin yaygınlaşması amacıyla Türkiye'de bilgi iletişim teknolojisi kullanımı, kamu hizmetlerinin elektronik ortamdan yürütülmesine yönelik çalışmaları belli bir noktaya getirilmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dışticaret politikasının önemli araçlarından olan serbest bölgeler, 2003 ve 2004 yıllarında, hem dışticarete yönelmek isteyen küçük ve orta ölçekli işletmeler hem de dışticarette uzmanlaşmış ve pazar imkânlarından seri şekilde yararlanmak için lojistik merkezler arayan firmalar için önemli bir yatırım yeri tercihi olmuştur. Bugün itibariyle, uluslararası standartlara uygun 21 adet serbest bölge, faaliyetlerini sürdürmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dış Ticaret Müsteşarlığının çok önemsediğim diğer bir önemli görevine daha değinmek istiyorum; bu da, Dış Ticaret Müsteşarlığının yurtdışı teşkilatını oluşturan ticaret müşavirliklerinin işlevidir. Türkiye'nin jeoekonomik konumu, güçlü bir ticarî diplomasiyi gerekli kılmaktadır. Bu meyanda, ticaret müşavirlikleri, Türkiye'nin uluslararası ticarî menfaatlarının korunması, dışticaretinin geliştirilmesi, mal ve hizmet ihracatı ile döviz girdisini artırıcı faaliyetlerde bulunulması gibi, Türk malının imaj ve tanıtımının yapılması hususlarında önemli görevler yapmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)