2003 mali yılı bütçesi 10 uncu tur görüşmeleri

AK PARTİ GRUBU ADINA GÜLSEREN TOPUZ (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AK Parti Grubu adına Maliye Bakanlığının 2003 yılı bütçesi hakkında konuşmama başlarken, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Şu anda bütçesi görüşülmekte olan Maliye Bakanlığı, bilindiği üzere, maliye politikasının hazırlanmasında hükümete yardımcı olmak ve maliye politikasını uygulamak, harcama ve gelir politikalarını geliştirmek, devlet bütçesini hazırlamak ve uygulamak başta olmak üzere, devletin önemli temel fonksiyonlarını yerine getiren bir bakanlıktır.

Hemen bütün ülkelerde, güçlü bir maliye bakanlığının varlığı, etkin bir ekonomi politikasının uygulanmasının temel şartlarından biri olarak görülmektedir. Ülkemizde de, Maliye Bakanlığı, cumhuriyet tarihinin en köklü kurumlarının başında gelmektedir. Aynı zamanda, kamu yönetiminde birçok yenilik hareketinin öncüsü olmuş, denetim birimleri aracılığıyla da, yolsuzlukla mücadele, malî denetim ve vergi incelemeleri konusunda önemli bir rol oynamıştır.

Maliye Bakanlığının yüklendiği geniş görev ve sorumlulukları, mütevazı denebilecek bir bütçeyle yerine getirmekte, harcamalarda etkinlik ve tasarruf anlayışına, azamî derecede dikkat etmekte ve bu konuda diğer bakanlıklara da örnek olmaktadır.

2003 malî yılı bütçe tasarısında, Maliye Bakanlığı için, 856.7 trilyonu personel harcamaları, 141.4 trilyonu diğer cari harcamalar, 104.4 trilyonu yatırım harcamaları, 27.4 katrilyonu ise, transfer harcamaları olmak üzere, toplam 28 katrilyon 506 trilyon 927 milyar lira ödenek teklif edilmektedir.

2003 yılında, 2002 yılına göre, ödeneklerdeki artış oranı, personel harcamalarında yüzde 32.6, diğer cari harcamalarda yüzde 21.4, transfer harcamalarında ise, yüzde 52.2’dir.

Maliye Bakanlığı, 2003 yılında, yatırım harcamalarında tasarrufa gitmekte ve bir önceki yıla göre yatırım ödenekleri yüzde 6.4 azalış göstermektedir.

Maliye Bakanlığı bütçesinde yer alan transfer harcamalarının çok büyük bir kısmı, Maliye Bakanlığının kendi ihtiyaçları için değil, Emekli Sandığı, Kredi ve Yurtlar Kurumunun ihtiyaçları, ihracatta vergi iadelerinin ödenmesi, katma bütçeli idarelere hazine yardımı, siyasî partilere yardım başta olmak üzere, çeşitli kamu kurumlarının ihtiyaçlarında kullanılmaktadır.

Maliye Bakanlığı, son yıllarda, kamu hizmetlerinin kalitesinin yükseltilmesi, kaynak kullanım kapasitesinin artırılması, kaynak kullanımında etkinlik, verimlilik ve tutumluluğun sağlanması, siyasî ve yönetsel hesap verme mekanizmalarıyla saydamlığın geliştirilmesi, kamuda performans ve kalite yönetimine geçilmesi amacıyla reform çalışmalarını hızlandırmış bulunmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bütçe birliğini sağlamak, bütçenin kapsamını uluslararası normlara uygun şekilde genişletmek, çok yıllı bütçe sistemine geçmek, performansa dayalı bütçeleme sistemini uygulamaya koymak, kamu malî yönetiminde, malî saydamlık ve hesap verilebilirliği artırmak, kamu malî denetim sistemini, Avrupa Birliği standartlarına uygun hale getirmek üzere Maliye Bakanlığınca kamu malî yönetimi ve Malî Kontrol Kanun Tasarısı hazırlanmış ve Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilmiştir.

Diğer ülkelerdeki tecrübeler ışığında, Maliye Bakanlığınca, kamu harcamalarını etkin kılan ve hizmeti esas alan, hizmet gelişimini izleyen, performansa ağırlık veren ve buna uygun denetim esasları getiren bir sistem oluşturulmak amacıyla, Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğünce performansa dayalı bütçeleme çalışmaları yapılmasına karar verilmiştir. Bu amaçla da altı pilot kurum seçilmiş ve bunlara ait bazı faaliyet ve projelerde yeni sistemin uygulanılmasına başlanmıştır.

Yapılacak çalışmalar, Proje Yönlendirme Komitesinin pilot kurumlarının üst düzey temsilcilerinin de katılımıyla, eylem planına bağlanmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Maliye Bakanlığı, devlet faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkisinin analizine imkân vermek, uluslararası standartlara uygunluğu sağlamak, ülkeler ve dönemler arası karşılaştırma yapılmasını kolaylaştırmak üzere, bütçe giderlerinin fonksiyonel olarak sınıflandırılmasına dayanan yeni bütçe kot yapısına geçmeyi de planlamıştır. Yeni bütçe kot yapısını uygulamaya geçirmek için eğitim çalışmaları halen devam etmektedir.

2003 yılında, tüm konsolide bütçeli kurumlarda, mevcut kot sistemine paralel olarak eğitim amaçlı uygulamalar başlayacaktır. 2004 yılında ise, tüm konsolide bütçeli kurumlarda, tam uygulamaya geçilmesi de planlanmaktadır.

Maliye Bakanlığı, vatandaş odaklı hizmet anlayışını esas alan toplam kalite yönetimi anlayışının, kamu yönetiminde uygulanmasında da öncü bir rol üstlenmiştir. Bu çerçevede, Maliye Bakanlığı çalışanlarına, temel kalite kavramları, süreç yönetimi, özdeğerlendirme ve performans yönetimi, iyileştirme, takım teknikleri ve rehberlik, kıyaslama ve süreç analizi ile stratejik yönetim konularında da eğitim verilmiştir.

Bu yıl içerisinde, toplam kalite yönetiminin, sistemin yasal çerçevesinin tamamlanarak uygulamaya konulması da planlanmaktadır.

Maliye Bakanlığınca yürütülen diğer bir önemli proje de, bütçe yönetim enformasyon sisteminin uygulamaya konulmasıdır. Proje ile ilgili çalışmaların hızlandırılarak, bu yıl içerisinde tamamıyla bitirilmesi planlanmaktadır.

Bir sonraki aşama ise, bu sistemi harcamacı kurumlar içinde yer alan tahakkuk dairelerinde de uygulamaktır, kurmaktır. Sonuç olarak; bütçe dairesi başkanlıkları, saymanlıklar ve tahakkuk daireleri arasında online bağlantı kurulmuş olacaktır.

Muhasebat Genel Müdürlüğünce 3 Mart 1999 tarihinde başlatılan Say 2000i Web Tabanlı Saymanlık Otomasyon Sistemi Projesinin ise, tüm süreçleri tamamlanmış bulunmaktadır. Say 2000i Web Tabanlı Saymanlık Otomasyon Sistemi Projesiyle, yurt çapında devlet giderlerini yapan ve gelirlerini toplayan 1 464 saymanlığın tamamı otomasyona geçirilmiş olup, merkezle ve birbirleriyle sürekli iletişim halinde olmaları sağlanmıştır. Bu projeyle, kamu hesapları ve bütçe uygulama sonuçları günlük olarak izlenebilir ve ekonomi yönetimi geniş karar desteği verilebilir hale gelinmiştir. Devlet her tahsilatı ve harcamasını da bu suretle anında izleyebilecektir.

Nakit esaslı muhasebe sisteminden tahakkuk esaslı muhasebe sistemine geçmek amacıyla Muhasebat Genel Müdürlüğünce yürütülen çalışmalar ise son aşamaya gelmiştir. Hazırlanan çerçeve yönetmeliğin yakın bir tarihte yayımlanacağı da tahmin edilmektedir. Tahakkuk esaslı muhasebe sistemine geçişle birlikte, devletin menkul ve gayrimenkul varlıkları, alacak ve borçları, özkaynakları ayrıntılı olarak izlenebilecek genel ve katmabütçeli kuruluşlar yanında, mahallî idareler, sosyal güvenlik kuruluşları, dönersermaye ve fonlar da devlet muhasebesi sistemine dahil edilerek, tüm devleti kavrayan konsolide edilebilir bilanço ve malî tablolar üretilebilir hale gelecektir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; vergi dairesi işlemlerinin tümünün bilgisayarlarla yapılarak işyükünün azaltılması, vergi dairesi çalışmalarında etkinlik ve verimliliğin artırılması...