Genel Kurul konuşması

HASAN FEHMİ GÜNEŞ (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; ihtisas komisyonlarıyla ilgili bazı önerilerimi, görüşlerimi, itirazlarımı sunmak istiyorum bu 5 dakikalık zaman içerisinde.

Bir kere, komisyonun, ihtisas komisyonu olması, fazla iddialı bir sözcük. Mesela, Türkiye Büyük Millet Meclisindeki komisyonlar, komisyondur, ihtisas komisyonu değildir. İhtisas komisyonu olması, orada çalışanların tümünün mütehassıs, uzman olması gibi bir anlam içerir ki, Belediyeler Kanunu Tasarısında düzenlenen komisyonlar öyle değil. Bunun, bir kere daha konuşulmasında, düşünülmesinde yarar var. Orada belediye meclisi üyeleri var ve asıl komisyonu onlar oluşturuyor, 3 ya da 5 kişi. Diğerleriyle ilgili düzenleme onları birer üye haline getirmiyor; çünkü, oy hakları yok; benim itirazım da buna.

Şimdi, ihtisas komisyonlarında mahalle muhtarları var; mahalle muhtarlarının bir kısmı var, belediye meclisi üye tamsayısının beşte 1'i oranında. Bu üyeler, maddeye göre, belediye meclisinin fahrî üyesi; ama, belediye meclisine katılamıyorlar, ihtisas komisyonu dediğimiz komisyona katılıyorlar; orada da söz hakkı var, oy hakkı yok... Bu, üyelik falan değil. Bunlar, belediye meclisinin fahrî üyesi. Nasıl meclis üyesiyse, fahrî üyesi olduğu meclise katılamıyor, onun bir altyapısı durumundakine katılıyor. Olmamış; mahalleleri temsil edememişiz belediye meclislerinde. Bu tasarıyla çok ileri değişiklikler yapılabilirdi; olmamış. Mesela, vesayeti kaldıramamışsınız, kaldırmamışsınız, vesayet hâlâ devam ediyor. Katılımı tam sağlayabilirdiniz, sağlayamamışsınız, sağlamamışsınız. Muhtarları oraya getiriyorsunuz, belediye meclisi üye tamsayısının beşte 1 oranında; onlar nasıl seçilecek? İhtisas komisyonunda, çok yeni bir komisyonda söz hakkı veriyorsunuz; oy hakkı vermiyorsunuz, mahalle temsil edilmiyor. Halbuki, muhtarlar, yerel yöneticilerdir. 9 uncu maddede düzenlemişiz muhtarları, mahalleye karşı sorumluluk vermişiz. Mahallenin ihtiyaçları tespit edilecek, onların yerine getirilmesi için "yükümlüsün" demişiz "yükümlülük" sözünü kullanmışız; ama, meclise sokmamışız, uyduruk komisyonda -affedersiniz- bir söz hakkı vermişiz. Bu, doğru değil; bu haksızlık; hemşerilerin katılımı sağlanmamış. Hemşerilerin katılımının sağlanmadığı bir katılımdan demokratik bir yönetim çıkarmanız mümkün değil. Denilebilir ki "efendim, 76 ncı maddeye göre kent konseyi kuruyoruz, orada muhtarlar da olabilir."

Değerli arkadaşlar, yerel yönetimlerde esas olan, toplumun, halkın ve onun temsilcilerinin -ki, mahalle muhtarları onlardan çok önemli bir kesimdir- yönetime katılması, karara katılmasıdır. Kent konseyleri birer gönüllü kuruluştur, gönüllülük esasına göre oluşan birer kuruluştur ve daha çok birer sivil toplum örgütü görevini yerine getirecek durumdadırlar. Sivil toplum örgütlülüğü ile yöneticilik, yönetim sorumluluğu aynı şey değildir.

Muhtarlarla ilgili bu düzenlemeyi, şehir yönetiminde, kent yönetiminde bir noksanlık olarak algılamalıyız. Muhtarların, 9 uncu maddede verdiğimiz görevleri tam olarak yerine getirmesini sağlayacak bir düzenlemeye ihtiyaç vardır. Hazır, ileri, reform niteliğinde düzenlemeler getirecek bir yasa yapma noktasındayken, bu ihmal edilmemelidir; katılım ancak böyle sağlanabilir. Bu katılımdan bu maddede de, maalesef, iyi bir düzenlemeyle, yeterli bir düzenlemeyle yüz yüze gelmemekteyiz.

Bütün bunlar yeniden gözden geçirilmelidir. Korkarım ki, yasa böyle çıkarsa, bütün bunları düzenlemek için, çok kısa bir süre sonra tekrar görüşeceğiz.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)