Orkinos balık üreticiliği ve yaş meyve-sebze ihracatında kapıkule gümrüğündeki tır kuyruklarıyla hk.

OSMAN KAPTAN (Antalya)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; yaş sebze ve meyve ihracatı ile orkinos yetiştirme çiftlikleri hakkında gündemdışı söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlarım.

Değerli milletvekilleri, ülkemizi borç ve faiz yükünden kurtarmanın, ekonomimizi ayağa kaldırmanın yolunun üretim olduğu, ihracat olduğu ve turizm olduğu hepimiz tarafından bilinmektedir.

Türkiye, meyve üretiminde dünyada dokuzuncu sırada, sebze üretiminde dünyada dördüncü sırada yer almaktadır. Biber üretiminin yüzde 8'i, domates üretiminin yüzde 7'si, patlıcan üretiminin de yüzde 4'ü, ülkemiz tarafından yapılmaktadır.

Dünyada yaş sebze ve meyve ihracatı 114 000 000 ton dolayında olup, ülkemiz, bunun ancak yüzde 1'ini gerçekleştirmektedir. Bu pazardan daha fazla pay almamız için, sektörün sorunları acilen çözülmelidir.

En öncelikli sorunlardan birisi teşviktir. Narenciye ihracatına nakit teşvik verilmesine karşın, üretimi daha pahalı ve daha riskli olan sera ürünlerine teşvik verilmemektedir. Domates, biber çeşitleri, hıyar, kabak, patlıcan ve meyvelere teşvik verilmesi, modern sera yapana teşvik ve uygun kredi verilmesi halinde, ihracatımız kesin olarak artacaktır. Üreticilerin malı para edecek, üreticinin yüzü gülecektir.

Cam seracılıkta, Antalya, Akdeniz ülkeleri arasında birinci sırada yer almaktadır. Antalya'nın, turizmde olduğu gibi seracılıkta da çekim merkezi olması için, Antalya ve ilçelerine doğalgaz getirilmelidir.

Antalya-Alanya yolu, Finike-Elmalı yolu, Patara-Kalkan yolu bitirilmelidir; Finike-Demre yolu yapılmalıdır.

Selden, doludan, hortumdan zarar gören üreticilerin ürünleri, doğal afetlere karşı sigortalanmalıdır.

Diğer bir öncelikli sorun ise, gümrük kapılarında yaşanmaktadır. Sebze ve meyve yüklü TIR'lar, Kapıkule Gümrük Kapısında 25-30 saat kuyrukta bekletilmekte, 10-15 kilometre kuyruklar oluşmaktadır. Mermer yüklü TIR'larla sebze ve meyve yüklü TIR'lar aynı kuyrukta sıra beklemektedirler.

Sayın arkadaşlarım, malını satma, ihracat yapma, sebzen ve meyven çürüsün demekten başka ne anlama gelebilir?..

Bu konuda, Antalya İhracatçı Birlikleri Başkanlığı Başbakanlığa yazılı bir başvuru yapıyor: "İhracat yükü taşıyan TIR'lar, Kapıkule çıkışında 10 kilometreyi bulan kuyruklar oluşturuyor" diyor. Yine, Antalya İhracatçılar Birliğinin, üç ay sonra, 2 Aralık 2002 tarihinde, bu yazıyı ilgi tutarak yazdığı yazıda, TIR kuyruklarının 15 kilometreyi bulduğu ifade ediliyor.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bu başvurulara karşı, bakınız, Gümrük Müsteşarlığı, 12 Aralık 2002 tarihli yazısında, TIR'ların yüklemelerinin hafta içerisinde yapılmasının sağlanması halinde, sızlanmaların ortadan kalkacağını ifade etmektedir.

Sayın arkadaşlarım, bu nasıl bir ihracat anlayışıdır; hani "devleti küçülteceğiz" derken, kuyrukları mı uzatıyoruz?! Bu kuyruklardan, Gümrük Müsteşarının bile utandığını gazeteler yazdı. Utanmak yetmez, çözüm bulmak gerekir.

Aradan dokuz ay geçti, bu sezon bitti artık, yeni sezon için önlem alınsın. Sebze, meyve, olgunlaştığında, toplanmak için hafta içini, hafta sonunu beklemez. Yabancı firmalar, bizim keyfimize göre değil, kendi ihtiyaçlarına göre talepte bulunurlar, "hafta sonunda mal gönderemeyiz" dersek, hemen rakip ülkelerden mal isterler. İhracatta, gönderilen ürünlerin belli standardı vardır. Emir komuta zinciri içerisinde sebze, meyve üretimi de, ihracatı da yapılmaz.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bir de, ciddî bir ihracat ürünü olan orkinos balığı sorunu vardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, sözlerinizi toparlayın Sayın Kaptan.

OSMAN KAPTAN (Devamla)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Atlantik orkinoslarını koruyan uluslararası bir örgüt var. Geçen hafta Genel Kuruldan geçen yasayla, bu örgüte Türkiye de üye oluyor. Bu örgüt, ülkelere kota koyuyor ve bu kotalara uyuluyor.

57 nci hükümet döneminde, Türkiye'de, 4 şirkete orkinos çiftliği kurma izni veriliyor. Bu çiftliklerden biri de, Antalya Gazipaşa'da kuruluyor. Orkinosların kilosu ortalama 20 dolardan Japonya'ya ihraç ediliyor. Bu durumu fark eden birçok firma izinli izinsiz olarak avlanınca, 60 000 000 -70 000 000 dolarlık orkinos kavgası başlıyor.

24 Haziran 2002'de, Alanya, Demirtaş, Gazipaşa civarında, denizde çürümüş, etrafa kötü koku saçan ölü orkinoslar görüldüğü bir tutanakla tespit edilmişken, dün de, yani, 28 Mayıs 2003 saat 18.30'da, Gazipaşa İskele Plajında ölü bir orkinos balığının kıyıya vurduğu, çürümeye başladığı, bu haliyle deniz ve çevre kirliliğine yol açtığı, yerinde bir tutanakla tespit edilmiştir. Tutanakta, Gazipaşa Belediye Başkanı ve Yardımcısının, Merkez Sağlık Ocağı Doktorunun, Çevre Sağlık Teknikerinin, Tarım İlçe Müdürünün ve iki de veterinerin imzası vardır. Denizde 20-30 tane daha ölü orkinos olduğunu balıkçılar görmüştür. Kıyıya vuran ölü orkinos, şu anda, Gazipaşa Belediyesindedir. Bu olaylar, turizmcileri ve Gazipaşa halkını ciddî olarak tedirgin etmektedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; orkinosta yanlış yapılmaktadır. Yer seçimi yanlış yapılıyor. Antalya'nın, Alanya'nın, Gazipaşa'nın tercihi turizmdir; imarını, planını, hep turizme göre yapmıştır. Bu konuda, 1989 yılında alınan bir Bakanlar Kurulu kararı da mevcuttur. Gazipaşa'daki tüm siyasî parti başkanları, Gazipaşa Belediye Başkanı ve Belediye Meclisi üyeleri, muhtarlar, Antalya'nın iktidar ve muhalefet 13 milletvekili, demokratik kitle örgütleri ve Gazipaşa halkı, Gazipaşa'da orkinos çiftliği kurulmasına karşıdır.