Tarımsal üretici birlikleri kanunu tasarısı ile tarım, orman ve köyişleri komisyonu (s.s.617)

ŞERİF BİRİNÇ (Bursa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 617 sıra sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu Tasarısının 1 inci maddesi üzerinde, şahsım adına, söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygı ve sevgiyle selamlarım.

Kurulması düşünülen birliklerin, etkin hizmet sunan, piyasa koşullarına göre üretim yapan ve rekabet güçlerini koruyan, çiftçilerin ve üreticilerin ekonomik ve sosyal şartlarını geliştiren ve kırsal kalkınmada temel rol oynayan potansiyel organizasyonlar olması gerekir. Proje kapsamında, kurulması düşünülen üretici birlikleri için, yönetimlerinde bağımsız ve demokratik ilkelerin geçerli olduğu, kuruluş ve işleyişlerinde tamamen üreticilerin söz sahibi olduğu ve üreticilerin bilgi alanına giren ürünlerin üretimi ve pazarlaması konularında üreticilere hizmet verebilecek bir örgütlenme biçimi öngörülmektedir. Bu amacı gerçekleştirmek için gerekli olan altyapı, yasal düzenlemelerin yanı sıra diğer politika araçlarının da bir bütün olarak devreye sokulmasını gerektirmektedir.

Ülkemizde, kırsal alanda, sayıları 4 000 000'un üzerinde olan ve genellikle küçük ve irrasyonel yapıdaki işletmelerin hâkimiyeti, devletin tarım ve hayvancılık sektörlerinde sağlıklı politikalar oluşturmasını, yürütmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca, sektörel üretim faaliyetlerinin optimum işletme büyüklüğü ve ölçek ekonomisine uygun olarak yönlendirilmesi gereği de dikkate alındığında, üretim türü ve bölgelerine göre gerekli etkinlikte üretici birliklerinin kurulması büyük önem arz etmektedir.

Bu kanun tasarısıyla, üretici birliklerinin tek kanun ve tek bir model çerçevesinde yapılandırılması düşünülmektedir. Bu yapılandırma sağlanırken, üretici birlikleri ile kooperatifler ve ziraat odalarının görev ve yetkilerinin çok iyi belirlenmesi, dublikasyon ve kaynak israfına neden olmadan, etkin bir biçimde, birbirlerini tamamlayıcı olması gerekmektedir. Üretici birlikleri, ürün, ürün grubu, girdi ve konu bazında örgütlenen, üyelerine tarımsal ve hayvansal üretim ve pazarlamayla ilgili alanlarda yol gösteren, politikalar oluşturan ve uygulamasında rol alabilecek çiftçi ve hayvan üreticilerinin, ekonomik ve sosyal haklarını savunabilecek kuruluşlar olarak, tamamen üreticilerin inisiyatifinde kurulan ve yönetilen organizasyonlar olmalıdır.

Üretici birliklerinin yayım, eğitim, danışmanlık, pazar araştırması, pazar talebine miktar ve kalite bakımından uygun üretim yönlendirmesi, araştırma geliştirme enstitüleri kurulması, ekonomik ve sosyal haklarının savunulması, kırsal yapının ve çerçevenin korunup geliştirilmesi gibi konularda faaliyetlerde bulunması gerekmektedir.

Değerli milletvekilleri, üretici birlikleri, tarımsal ve hayvansal üretimin, üretim sektörüne göre önemli potansiyele sahip olduğu ilçe, il ve bölge merkezlerinde oluşturulabilmelidir. Bu organizasyon yapısı, kırsal alanda üretimde ihtisaslaşmayı ve işletme ölçeğini büyütmeyi teşvik edeceği gibi, bugüne kadar Türkiye'de kırsal ekonomik kalkınmada en önemli engel olan tarım ve hayvancılık arasında intersektörel etkileşimi sağlama amacına yönelik bir modeldir. Sistem içinde, üyelerin, yerleşim birimi, bölge ve merkez düzeyinde birlik ile kooperatif ve ziraat odaları arasında işbirliği ve uyum içinde faaliyetlerini sürdürebilmesine karşılık, etkileşim ve uyum mekanizmalarını etkin olarak tespit etmesi gerekmektedir.

Birliklerin, ihtiyaç duydukları durum ve alanlarda, vakıf, şirket ve kooperatif kurdurmaları veya bunların kurulmasında öncülük etmeleri gerekmektedir. Amaç ve ihtiyaçlara göre, yeterli sayıda personel istihdam edebilirler. Rekabetçi bir yapıyı sağlamak amacıyla, profesyonel bir yönetim anlayışıyla istihdam gerekmektedir. Devlet, üretici birliklerinin kuruluşunu sağladıktan sonra, belli bir süre maddî destek sağlamalıdır. Üretici birlikleri, çiftçi ve üreticinin sosyal ve ekonomik hak ve çıkarlarını savunmalıdır.

Sözlerime burada son verirken, hepinizi saygı ve sevgiyle selamlarım. (Alkışlar)